Skip to main content
فهرست مقالات

دو آیین نمایشی کهن در اراک

نویسنده:

(4 صفحه - از 33 تا 36)

کلید واژه های ماشینی : کوسه ، رشکی ، ناقالی ، آیین نمایشی کهن ، عروس ، باد ، زنگوله‌هایی ، جشن ، شهر ، مردم

خلاصه ماشینی:

"نویسنده و محقق اراکی،مرتضی ذبیحی،در مورد مراسم و آیین ناقالی چنین می‌نویسد: «در بهمن‌ماه هر سال،هم‌زمان با جشن سده، چوپان‌هایی که گاو و گوسفند اهالی شهر را در بهار و تابستان به چرا می‌بردند؛سروصورت و اندام‌ (به تصویر صفحه مراجعه شود) خود را با لباس نمدین می‌پوشاندند و زنگوله‌هایی‌ به دست می‌گرفتند و یا به خود می‌آویختند و به خانهء اهالی شهر می‌رفتند و ضمن چوب بازی‌ اشعاری می‌خواندند که بیت برگردان آن این‌ بود: ناقالی گنده گنده‌ چل رفته پنجا مونده و بدین طریق ایام باقی‌ماندهء سال را یادآوری‌ می‌کردند. ابو ریحان بیرونی در کتاب‌ التفهیم لاوائل صناعة التنجیم در مورد کوسه بر نشستن نوشته است:«بر نشستن کوسه چیست؟ آذرماه به روزگار خسروان،اول بهار بوده است و به نخستین روز،از دی بهر فال مردی بیامدی کو برنشسته بر خری و به دست کلاغی گرفته و به‌ بادبیزن بر خویشتن باد همی زدی و زمستان را وداع همی کردی وز مردمان بدان چیزی یافتی‌ و به زمانهء ما به شیراز همین کرده‌اند. آذرماه:اولین روز آن هرمز است و این روز سواری کاسه است و آن سنتی‌ است مرسوم که مردی کوسه و خنده‌آور در این‌ روز بر خری سوار شود و این سنت منحصر به‌ مردم فارس است و چون این روز به علت اهمال‌ کبیسه اشتداد سرماست این کوسه پارچه‌هایی‌ بر خود پیچیده و جامه‌هایی کهنه می‌پوشد تا برای شناخته شدن از جمع مردم علامتی باشد و غذاهای گرم و مسخن خورده و آشامیدنی‌های‌ تسخین‌آور می‌نوشد و تن خویش را با روغن‌هایی‌ که جلوی سرما را بگیرد چرب کرده سپس‌(به تصویر صفحه مراجعه شود) بادبیزنی به دست می‌گیرد و خود را باد می‌زند و مردم با او می‌خندد و بر او آب می‌پاشند و برف و یخ به سوی او پرتاب می‌کنند و او از اعیان‌ و اشراف عطایایی دریافت می‌کند و در عصر ما این رسم در شیراز و برخی دیگر از شهرهای‌ فارس معمول است و او برای این کار باجی هم به‌ حکومت می‌پردازد."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت)