Skip to main content
متن و ترجمه بیش از 393,000 حدیث شیعه در پایگاه نورحدیث ...
فهرست مقالات

رویکرد ادبی - تفسیری مجمع البیان

نویسنده:

ISC (22 صفحه - از 104 تا 125)

خلاصه ماشینی:

"احادیث زیادی در مجمع البیان وجود دارد که طبرسی در مورد قضایای لغوی و نحوی بدانها استدلال کرده است، اما استدلال وی به حدیث در موضوعات لغوی بیشتر ازموضوعات نحوی است، بلکه در مسائل نحوی تنها در دو مورد به حدیث استدلال کرده است؛ یکی در آیه: «آمن الرسول بما أنزل الیه من ربه و المؤمنون کل آمن بالله و ملائکته و کتبه و رسله لانفرق بین أحد من رسله»(بقره/285) طبرسی ذیل این آیه در مقام استدلال برای قراءت کوفیان غیر از عاصم که «کتبه» را به صورت مفرد یعنی «کتابه» می خواندند، می نویسد: «قراءت کسانی که به صورت مفرد (کتابه) تلفظ کرده اند دو وجه دارد؛ یکی آن که واژه یادشده به معنای قرآن باشد. گاهی طبرسی شنیدن و سماع را مبنای رد یک نظریه درمورد اعراب یا به تعبیر دقیق تر حکم نحوی قرار می دهد؛ مثلا در آیه: «إن هذان لساحران»(طه/63) ـ بنابر قراءت «ان» با تشدید نون و «هذان» با الف؛ ـ نظریات علما را راجع به توجیه آن ذکر می کند؛ ازجمله توجیه رمانی را مبنی بر اینکه چون «إن» شبیه به فعل است و در اصل عمل نمی کند در اینجا ملغی شده است؛ چنان که هنگامی که مخفف است ازعمل ملغی می باشد، سپس می افزاید: این درست نیست؛، زیرا از عرب سخنی شنیده نشده است که نظریه رمانی را تأیید کند. گاهی طبرسی برای رد برخی نظریات به قیاس بر اکثر تمسک می جوید؛ چنان که در مورد اعراب این آیه چنین کرده است: «ولولا أن ثبتناک لقد کدت ترکن إلیهم شیئا قلیلا»(اسراء/74) ««لولا أن ثبتناک» در تقدیر «لولاتثبیتنا إیاک» بوده است، پس «أن» در اینجا در محل رفع بنابر مبتدا بودن قرار دارد که خبرش مقدر است."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.