Skip to main content
فهرست مقالات

دو نقد: بر مبنای ریاضی عروض فارسی

نویسنده:

ISC (18 صفحه - از 85 تا 102)

کلید واژه های ماشینی : فارسی، مصوت، مبنای ریاضی عروض فارسی، سیلاب، شعر، تلفظ، وزن شعر فارسی، زبان فارسی، مشتق، صامت

خلاصه ماشینی:

"2-سیلابهای عروضی 3-ارکان 4-اوزان» شک نیست که تقسیم‌بندی نویسندهء محترم بصور دیگر نه بصورت فوق در کتابهای عروض زبان فارسی ذکر شده است،معهذا ایشان بر مبنای همان‌ رده‌بندی سابق الذکر مطالب خود را برشتهء تحریر کشیده‌اند که بترتیب مورد بحث‌ ما خواهد بود. بنابراین اشتباه دوم مؤلف از همان توهم قبلی سرچشمه گرفته است،در صورتیکه‌ مصوتهای اخیرالذکر فقط از نظر کمی بعلت غنه‌ای شدن بخشی که مجاور صامت‌ n است کوتاهتر میشود و در نتیجه هجائیکه در بر دارندهء مصوت مذکور میباشد معادل یک هجای کوتاه خواهد بود نه یک هجای بلند. مفتعلن برای خود رکنی اصیل است و مفاعلن و مفاعیلن و فاعلن نیز هرکدام در حد خود مستقل‌ بشمار میآیند،تحقیق این امر در کتاب وزن شعر فارسی آقای دکتر خانلری‌ (ص 39)به بعد به تفصیل آمده است. اولا چرا مفاعیلن از مفاعیلاتن مشتق نباشد، همانطور که مفاعلن و فعولن از مفاعیلن و مفعولاتن مشتق بود؟ثانیا بر فرض‌ وجود رکنی بر وزن مفاعیلاتن آن را باید رکنی مستقل شمرد و مرکب از مجموعه‌یی از هجاها( u ----)و همچنین(- uu --)و غیره که همه متسقل‌ است و از هم مشتق نشده است، البته در اینجا متعرض این نکته نمیشویم که تمام این افاعیل که قدما به نحو اتم و احسن گفته‌اند(بیشتر تحت تأثیر صرف و اشتقاقات صرفی)در عروض‌ جدید از بین میرود و به مجموعه‌یی از سیلابهای کوتاه و بلند و ضربهای متناوب‌ تبدیل میشود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.