Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل کنش های فضای طبیعی ایران در جغرافیای سیاسی آن مقاله

نویسنده:

چکیده:

جغرافیای سیاسی ایران از نقش‌آفرینی‌های عوامل محیط طبیعی(پایدار)تأثیرات زیادی‌ پذیرفته است.فرایند یکپارچه‌سازی و وحدت ملی و نیز عقب‌ماندگی اقتصادی،سیاسی و اجتماعی تحت کنش‌های درازمدت فضای طبیعی ایران به‌طور عام و مؤلفه‌هایی مانند اقلیم، ناهمواری و وسعت و شکل ایران به‌طور خاص بوده است.کارکرد این عوامل هم مثبت و سازنده و هم منفی و تخریبی بوده ولی در مجموع نقش تخریبی آن‌ها بر پیکره جغرافیای‌ سیاسی بیشتر بوده است. تمرکز قدرت در دست حکومت‌های استبدادی و با منشأ قبیلگی،بی‌ثباتی اجتماعی و عدم رشد سرمایه‌داری،تقویت نابرابری‌ها و عدم تعادل بین نواحی،ناحیه‌گرایی سیاسی‌ منفی و...مثال‌هایی از عوامل مخرب محیطی به شمار می‌آیند. هدف این مقاله شناساندن کارکردهای مثبت و منفی فضای طبیعی ایران بر مکان‌ سیاسی ایران با رهیافتی تاریخی تا به امروز است.

خلاصه ماشینی:

"این موقعیت اقلیمی در چارچوب کشور به همراه سایر شرایط محیط طبیعی از یک‌سو به‌ ناگزیر اثرات نامساعدی را بر انسجام اجتماعی مردمان نواحی مختلف ساکن ایران گذاشته است‌ و بیشتر بر ویژگی‌های بومی و محلی آن‌ها اثرگذار شده است چرا که تجزیه فیزیکی نواحی و انزوای جغرافیایی آن‌ها آثار روانی،فرهنگی و اجتماعی دارد و عزلت‌ها را بیشتر می‌کند و انگیزه‌ای برای اختلاط و امتزاج با دیگران به وجود نمی‌آورد و از طرفی فاصله‌ی دور بین‌ سکونتگاه‌ها و اجتماعات انسانی(شهر و روستا)به عنوان یکی از عوامل مؤثر در آرایش فضای‌ جغرافیایی ایران نقش بی‌بدیلی را در محل‌گرایی‌2و ناحیه‌گرایی‌3سیاسی منفی در برخی دوره‌ها ایفا کرده است. به سخن دیگر در توجیه بی‌ثباتی اجتماعی و سیاسی ناشی از ساختار نظام قبیلگی در ایران می‌توان گفت که در فاصله‌ی بین قرن یازدهم تا شانزدهم-از -------------- (1)-الیگارشی حکومت عده‌ای است با توجه به منابع ثروتمندان و توانگران‌ برخی از مقاطع کوتاه‌مدت که بگذریم-در بیش از 4/5 این پانصد سال،ایران درگیر جنگ‌های‌ داخلی بین قبایل و دودمان‌های مختلف محلی بود. به عنوان مثال بخش کویری‌ ایران ارتباط شرق به غرب و شمال به جنوب را برای نقاطی که کوتاهترین فاصله را از طریق‌ کویر دارند ناممکن کرده است و به این ترتیب خطوط ارتباطی ایران و شبکه آن و در نهایت‌ یکپارچگی توپوگرافی سرزمین را تحت تأثیر قرار داده است به علت ناموزونی ساختار توپوگرافیک‌ -------------- (1)- Relief و گسیختگی‌های فضایی ناشی از شکل ناهمواری‌ها،در گذشته هراز چندگاهی،استان‌های‌ حاشیه‌ای ایران سر به طغیان برداشته و به علت دور بودن از مرکز و عدم نظارت کامل دولت‌ مرکزی بر این نواحی دورافتاده ادعای استقلال‌طلبی نمایند."

کلیدواژه ها:

اقلیم ، فضای طبیعی ایران ، ناهمواری ، وسعت و شکل ، استبداد شرقی

کلید واژه های ماشینی:

سیاسی ، ایران ، جغرافیای سیاسی ، جغرافیای سیاسی ایران ، ایران در جغرافیای سیاسی ، فضای طبیعی ایران ، آب ، حکومت ، نقش‌آفرینی‌های عوامل محیط طبیعی ، محیط


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

تحتاج دخول لعرض محتوى المقالة. إذا لم تكن عضوًا ، فتابع من الجزء الاشتراک.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You need Sign in to view the content of the article. If you are not a member, proceed from part Membership.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.