Skip to main content
فهرست مقالات

رابطه معرفت و عمل در مثنوی

نویسنده:

(6 صفحه - از 46 تا 51)

کلید واژه های ماشینی : معرفت، مولانا، رابطه معرفت و عمل، نفس، اراده، عمل، عقل، اندیشه، جاحظ، حق

خلاصه ماشینی:

"به همین سبب است که مولانا از طی این مراحلکمال،تعبیر به«معراج»می‌کند که اصطلاحی استمأخوذ از قرآن و حاوی بار سنگین ارزشی: {Sنه چون معراج زمینی تا قمر#بل که چون معراج کلکی تا شکر#نه چون معراج بخاری تا سما#بل چو معراج جنینی تا نهیS}(3/4-552) و{Sجان نباشد جز خبر در آزمون#هر که را افزون خبر،جانش فزون#جان ما از جان حیوان بیشتر#از چه؟زان رو که فزون دارد خبر#پس فزون از جان ما جان ملک#کو منزه شد ز حس مشترک#وز ملک جان خداوندان دل#باشد افزون تو تحیر را بهلS}(8/2-3335) و{Sروح را تأثیر آگاهی بود#هر که را این بیش،اللهی بودS}(150/6) {Sاقتضای جان چو ای دل آگهی است#هر که آگه‌تر بود،جانش قوی است2S}(151/6) مهدی معین زاده رابطۀ معرفت و عمل در مثنوی &%02620AMKG026G% (به تصویر صفحه مراجعه شود)شیخ محمود شبستری نیز معتقد است آن روحاضافی که بر قوۀ نامیه افزوده می‌شود در واقع جماد را«دانا»تر می‌کند: {Sبدان اول که تا چون گشت موجود#که تا انسان کامل گشت موجود#در اطوار جمادی گشت پیدا#پس از روح اضافی گشت دانا3S}بنابراین تحقق حیات و لطیفه انسانی،بعنوانبالاترین حد کمالی که موجودات در عالم شهادت تواننیل بدان دارند،خود موقوف افزایش تدریجی معرفت درطی اطوار و مراتب مختلف وجود است. هر چند از کلام مولانا این بر می‌آید که او عمل راعرض و اندیشه را جوهر دانسته،لیکن این امر مانع آننیست که عمل و معرفت را دارای تاثیری متقابل روییکدیگر بداند چرا که در مورد عرض و جوهر نیز مولاناقائل به چنین تأثیر و تأثری هست: {Sاین عرض با جواهر،آن بیضه است و طیر#این از آن از این زاید به سیرS}(983/2) همچنین قول مولانا را مبنی بر تأثیر دواعینفسانی و اراده حیات روی معرفت نمیتوان حمل بر اینکرد که او نیز چون مارکس و شوپنهاور معتقد بوده کهمعیشت آدمی و کشش کور و تاریک او به سوی حیاتمعرفت او را عینیت می‌بخشند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.