Skip to main content
فهرست مقالات

گذری بر نقد غزالی

نویسنده:

(4 صفحه - از 40 تا 43)

کلید واژه های ماشینی : غزالی، آشتیانی، عرفان، اشاعره، فلسفه، اسلامی، معتزله، استاد، گذری بر نقد غزالی، کتاب

خلاصه ماشینی:

"از نکات جالب کتاب اینکه استاد بطور ضمنی و کمابیش پذیرفته‌اند که پیش از ظهور خواجه نصیر کلام شیعی قدی متأثر از کلام معتزلی بوده است(374 و 131 و 45 و 34 حاشیه)این نکته خوبی است اما اینکه اشاعره را در ضدیت با فلاسفه مقدم بر معتزله شمرده‌اند (315)خواننده چنین تصور کند که معتزله به پیوری از اشاعره با فلاسفه درافتادند جای تأمل دارد چرا که معتزله خود مقدم بر اشاعره‌اند واشاعره محصول دورگه‌ای هستند که از جفتگیری عقاید معتزله با سلفیون و اهل حدیث پدید آمدند!یعنی حرفهای اشاعره در اصل همان حرفهای حشویون خشک‌اندیش است که در ظرف استدلالات عقلی و عبارات علمی بیان می‌شود. اینکه اهل تفکیک می‌گویند:ترویج تصوف و ترجمه فلاسفه به دستور خلفا، برای جنگیدن با اهل بیت بوده است(319)جای بحث دارد، و اینکه آیا با «مستقلات عقلیه»به نحو اطلاق بی‌نیاز از شرع و مذهب هستیم(313)باید گفت نه اهل تفکیک و نه فلاسفه اسلامی چنین صراحتی ندازند(268 و 406 و 374 و 491)گرچه ممکن است لازمه قول فلاسفه و یا تفکیکیون همین باشد ولی واقع قضیه این است که اکثر فلاسفه اسلامی نیز در نقش متکلم ظاهر شده کوشیده‌اند به نحوی اصول دین را اثبات نمایند(36)و خود استاد آشتیانی تصریح فرموده‌اند که بعضی کتابهای ملا صدرا(مثلا تفسیر قرآن و شرح کافی)کلامی است. اما مطالبی هم که اهل تفکیک می‌گویند خود ریشه در روایات دارد برای نمونه اینکه ملائکه را «اجسام لطیفه نوریه»دانسته‌اند مضمون بعضی احادیث است همچنین تصریح بر جسمانیت در معاد آنطور که در بادی نظر متبادر می‌شود اقرب به احتیاط می‌باشد هر چند به قول مرحوم نایینی(83)اگر کسی وجه خاصی را نتوانست تعقل کند نمی‌توان حکم به کفر او کرد باید اجمالا معتقد به ما بین المعرفتین باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.