Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی تأثیر تکانه های نرخ ارز رسمی بر اضافه قیمت بازار سیاه ارز در ایران: یک الگوی دو مرحله ای

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (30 صفحه - از 1 تا 30)

کلید واژه های ماشینی : تأثیر تکانه‌های نرخ ارز رسمی، نرخ ارز رسمی، بررسی تأثیر تکانه‌های نرخ ارز، قیمت بازار سیاه ارز، بازار سیاه، نرخ ارز بازار سیاه، قیمت نرخ ارز بازار سیاه، معادله پیش‌بینی نرخ ارز رسمی، اضافه قیمت بازار، اضافه قیمت ارز

بررسی تاثیر تکانه های نرخ ارز رسمی بر اضافه قیمت بازار سیاه ارز در ایران: یک الگوی دو مرحله ای اسلاملوییان کریم* * بخش اقتصاد دانشگاه شیراز این مقاله با استفاده از روش خود توضیح با وقفه های توزیعی (ARDL) برای تحلیل هم تجمعی به بررسی تاثیر تکانه های پیش بیتی شده و نشده در نرخ ارز رسمی بر اضافه قیمت نرخ ارز بازار سیاه در ایران در دوره 1358:4 – 1380:1 می پردازد. به این منظور یک الگوی دو مرحله ای برای بررسی رفتار اضافه قیمت بازار سیاه ارز ساخته می شود. در مرحله اول، یک معادله پیش بینی نرخ ارز رسمی براورد و ازمقادیر تخمین زده شده آن به عنوان تکانه های پیش بینی شده و از پسماندهای حاصل از معادله به عنوان تکانه های پیش بینی نشده استفاده می شود. در مرحله دوم، متغیر اضافه قیمت ارز بازار سیاه بر روی دو متغیر تکانه های پیش بینی شده ونشده رگرس شده و بر اساس آن، روابط بلند مدت استخراج می شود. نتایج نشان می دهد که تغییرات پیش بینی شده نرخ ارزرسمی و تکانه های پیش بینی نشده هر دو بر اضافه قیمت بازار سیاه تاثیر منفی ارز داشته اند. البته، تاثیر تکانه پیش بینی نشده در نرخ ارز رسمی به نسبت تکانه های پیش بینی شده بیشتر بوده است. پس از اعمال سیاست یکسان سازی نرخ ارز بین سال های 1372 تا 1374، عرض از مبدا الگوی اضافه قیمت بازار سیاه ارز کاهش و شیب آن افزایش یافته است. بنابراین، اعمال این سیاست باعث ایجاد تغییر ساختاری در الگو طی این سالها شده است. نتایج نشان می دهد که پس از به کارگیری این سیاست افزایش از قبل پیش بینی شده در نرخ ارز رسمی تاثیر مثبت معناداری بر اضافه قیمت ارز بازار سیاه داشته است. در پایان، آزمونهای هم تجمعی بر روی الگوها انجام شده است. نتایج حاکی از وجود روابط تعادلی بلندمدت بین متغیرها است.

خلاصه ماشینی:

"نتایج نشان می‌دهد که پس از به کارگیری این سیاست افزایش از قبل پیش‌بینی شده در نرخ ارز رسمی تأثیرمثبت معناداری بر اضافه قیمت ارز بازار سیاه داشته است. (به تصویر صفحه مراجعه شود)چنان‌که در قسمت بعد توضیح داده خواهد شد،باوجود اینکه در ایران الگوهای گوناگونی برای تعییننرخ ارز بازار سیاه با استفاده از روش‌های مختلف و در قالب الگوهای تک‌معادله‌ای و چندمعادله‌ایطراحی و برآورد شده اما،بررسی رفتار اضافه قیمت ارز در بازار سیاه در عکس‌العمل به تکانه‌ها کمتربه عنوان یک موضوع مستقل مورد توجه قرار گرفته است. پس از تعیین وقفه‌های بهینه متغیرهای موجود در الگوی(1)،با استفاده از معیارهای مختلف مانندشوارز-بیزین،آکائیک و حنان-کوئین،الگوی فوق برآورد و بر آن مبنا الگوی بلندمدت زیر استخراجمی‌شود: (2)(به تصویر صفحه مراجعه شود)چنان‌که اشاره شد؛در مرحله دوم،از مقادیر تخمین‌زده شده نرخ ارز رسمی از این الگو به عنوانتکانه‌های پیش‌بینی شده و از برآورد پسماندها به عنوان تکانه‌های پیش‌بینی نشده در نرخ ارز رسمیاستفاده خواهد شد. بر این اساس،الگویخود توضیح‌برداری با وقفه‌های توزیعی (ARDL) زیر برای بررسی تأثیر انتظارات قابل پیش‌بینی وتکانه‌های غیر قابل پیش‌بینی بر اضافه قیمت بازار سیاه ارز در ایران استفاده خواهد شد: (3)(به تصویر صفحه مراجعه شود)که در آن، p اضافه قیمت بازار سیاه است که براساس تعریف دورنبوش(1983)و پوزو-ویلر(1999)محاسبه شده است. قبل از انجام این مراحل با توجه به نتایج آزمون علت در قسمت قبل(که بر مبنای آن نرخ ارز بازارسیاه علت گرنجری نرخ ارز رسمی نیست)،نرخ ارز بازار سیاه از الگوی(1)حذف و معادله به صورت زیربازنویسی می‌شود: (5)(به تصویر صفحه مراجعه شود)متغیرهای LOILR^tLM^tLP^t*LP^tLOER^t و LCA^t به ترتیب عبارتند از:نرخ ارز رسمی،سطح عمومی قیمت‌های داخلی،سطح قیمت‌های خارج،حجم پول داخلی،درآمد نفتی و حسابجاری."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.