Skip to main content
فهرست مقالات

بازتاب آیین راه و رسم آموزی جوامع باستانی در فرهنگ کهن ایران

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (25 صفحه - از 178 تا 202)

کلید واژه های ماشینی : آیین ، اژدها ، داستان ، رازآموز ، آیین رازآموزی ، روایات ، جامعه ، دختران ، زنان ، اژدهاکشی

این مقاله به بررسی آیین راه و رسم آموزی در جامعه کهن هندو ایرانی می پردازد. در این جامعه با گذشت زمان، زمانه نیز می گذرد و ساختار این آیین را دگرگون می سازد. بدین گونه که پس از گذشت زمانی دراز و جای گیری روایات نوین در داستان های کهن که به روشنی نمایانگر آیین رازآموزی جامعه هندو ایرانی بوده اند. دیگر اکنون دستیابی به عناصر، اجزای ساختار و درون مایه رویداد و نیز بررسی تاریخی این رخداد آیینی دشوار و پیچیده است و به سادگی نمی توان به چگونگی برگزاری این آیین در جامعه کهن هندو ایرانی پرداخت. از این رو نگارنده، نخست با پژوهش پیرامون آیین در جوامع معاصری که همچنان پای بندی ساختار ساده و نخستین خود هستند به بازآفرینی اسلوب و چگونگی برپایی این آیین در جامعه هندو ایرانی روی می آورد. سپس با بررسی روایات اژدهاکشی رستم و کی گشتاسب در چهار گوشه گیتی از یکسو، و کاخ رودابه و جشنگاه منیژه از دیگر سو، بازتاب آیین راه و رسم آموزی پسران و دختران نوبالغ جامعه هندو ایرانی را به نمایش می گذارد. هدف این مقاله، بررسی بازتاب آیین راه و رسم آموزی جوامع باستانی در روایات اساطیری، داستان های حماسی و فرهنگ عامیانه ایران است. بخش نخست گزارش آیین رازآموزی پسران نوبالغ و بخش دوم مناسک پاگشایی دوشیزگان نابرنای جامعه را بر دارد.

خلاصه ماشینی:

"دیگر اکنون دستیابی به عناصر،اجزای ساختار و درون مایهء رویداد و نیز بررسی تاریخی این رخداد آیینی دشوار و پیچیده است و به سادگی‌ نمی‌توان به چگونگی برگزاری این آیین در جامعهء کهن هندو ایرانی پرداخت. اما برای‌ بسیاری دیگر از جوامع(همچون جامعهء هند و ایرانی)همزمان با گذشت زمان،زمانه نیز می‌گذرد و این آیین بر پایهء رشد فکری جامعه دگرگون می‌شود. با گذر روزگار و جای‌گیری روایات نوین‌ بر روی داستان‌های کهنی که نمایانگر مناسک تشرف آیینی جامعهء هند و ایرانی بوده‌اند،دیگر امروزه دستیابی به عناصر،اجزای ساختار و درون‌مایهء این رویداد و نیز بررسی تاریخی آن‌ دشوار و پیچیده است. رستم سرانجام از خواب(شکل دگرگون شدهء مرگ)برمی‌خیزد،پیکرش را در چشمه‌ای می‌شوید(نماد نوزایی پهلوان)و شادمان به نزد مردم بازمی‌گردد(خالقی،1372: 312-306)بن مایهء خواب را افزون بر این داستان در روایت اژدها کشی سام(در پیکار با اژدهای‌ کشف رود)و گرشاسب(در منظومهء گرشاسب‌نامه)نیز می‌توان دید. نگارنده بر این باور بوده که راهیابی قهرمان داستان به درون اژدها و تباهی او از آن جای،بازتابی از عنصر اوژنیدن نوجوان‌ نوبالغ به دست یاگا و نوزایی نمادین او در آیین رازآموزی است که در گذر زمان دگرگون می‌شود. به واقع،فریدون در این داستان اژدها نیست،بلکه استاد رازآموزی‌ است که پسران خود را می‌آزماید و آن‌ها را برای ازدواج آماده می‌سازد. 1 نگارنده بر این باور است که در ساختار نخستین داستان،بیژن به همراه استاد رازآموز خود (گرگین)که پهلوانی کارآزموده و با تجربه است،رهسپار اردوگاه می‌شود تا آیین رازآموزی و آداب‌ ازدواج را فرا گیرد."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.