Skip to main content
فهرست مقالات

طرح چند بیت قابل تأمل از مخزن الاسرار نظامی گنجوی

نویسنده:

(12 صفحه - از 19 تا 30)

کلید واژه های ماشینی : مخزن‌الاسرار ، خورشید ، شاعر ، زمین ، سایه ، تأمل از مخزن‌الاسرار نظامی ، شعر ، مصراع ، قلم ، فلک

خلاصه ماشینی:

"»4 اما این توضیح به جهات زیر،چندان خرسندکننده به نظر نمی‌رسد: الف-با توجه به اینکه تمام ابیات این بند در بیان شگفتی نظام آفرینش و برشمردن آیات قدرت خداوند است،افتادن سایهء مخروطی رمین بر روی افلاک چه‌ چیزی را می‌رساند و شاعر از بیان آن چه قصدی و پیامی دارد؟ ب-میان مصراع اول و دوم چه ارتباط معنوی و نگرش شاعرانه‌ای وجود دارد؟ برای دریافت مفهوم درست بیت باید به توالی ابیات و مفاهیم پیوستهء آنها توجه رود: نظامی از چند بیت پیشتر،آن اعتقاد شایع را مطرح می‌کند که هستی عبارت‌ است از فیضان چشمهء کرم خداوند: «چون که به جودش کرم آباد شد بند وجود از عدم آزاد شد» و جای دیگر گفته است: فیض کرم،کرد مواسای خویش‌ قطره‌ای افگند ز دریای خویش‌5 این همان اعتقاد است که نجم رازی نیز گفته است:«حمد بیحد و ثنای بیعد، پادشاهی را،که وجود هر موجود،نتیجهء جود اوست»6و همان که مولوی فرموده‌ است: گفت پیغمبر که حق فرموده است‌ قصد من از خلق،احسان بوده است و: من نکردم خلق تا سودی کنم‌ بلکه تا بر مردمان جودی کنم و اصل این همه،به آن حدیث برمی‌گردد که انما خلقت الخلق لیربحوا علی و لم‌ اخلقهم لاربح علیهم»."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.