Skip to main content
فهرست مقالات

عراضة العروضیین

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم) (33 صفحه - از 1 تا 33)

کلید واژه های ماشینی : بحر ، فعل ، شعر ، مفعولات ، فعلن ، تقطیع ، وزن ، مزاحف ، رباعی ، عربی

خلاصه ماشینی:

"حللاهلی286/ ما بیندر/ نا فبادو فاعلاتن/ مستفعلن/ فاعلاتن لاوحللت/ علوییتن/ بسسخالی> فاعلاتن/ مستفعلن/ فاعلاتن> و پارسی‌گویان287 را، در این بحر، شعر288 بسیار است همه بر ارکان مزاحف و بر سالم او نامطبوع بود289؛ اما، از برای مثال، بیتی بیاریم290: 16b] [f دلبر من در کار من غم ندارد زان‌که چون291 من غمخوارگان کم ندارد دلبر ممن/ در کار من/ غمندارد فاعلاتن/ مستفعلن/ فاعلاتن زانکچنمن292/ غمخارگان/ کمندارد فاعلاتن/ مستفعلن/ فاعلاتن و بر ارکان مزاحف، مثمن مخبون گفته‌اند بر این مثال که آورده شود293: غم دهر حرون مرا به بلا می‌درافگند ستم چرخ دون مرا به جگر بر294 همی زند غمد هرح/ حرومرا/ ببلامی/ درفگند فعلاتن/ مفاعلن/ فعلاتن/ مفاعلن ستمچر295/ خدومرا/ بجگربر/ همیزند فعلاتن/ مفاعلن/ فعلاتن/ مفاعلن و از مسدس مخبون الضرب مقصور اوحدالدین انوری شعر گفته است؛ بر این مثال296: دوش سلطان چرخ آینه‌فام آنکه دستور شاه راست غلام دوشسلطا/ نچرخآ/ ینفام فاعلاتن/ مفاعلن/ فعلات آنکدستو/ رشاهرا/ تغلام فاعلاتن297/ مفاعلن/ فعلات و بر ضروب ابتر بتر اجتماع حذف و قطع باشد. و از مسدس سالم الارکان ـ چنان‌که بنای عرب است ـ یک بیت، از برای نظیر، بیاوریم؛ بر این گونه336: ای سرو قامت بت> سنبل ذوایب (**) و ای لاله‌رخ دلربای سبز337 شارب و این بیت، هرچند نامطبوع است، اما، مثال را، کفایت است و تقطیعش چنین بود338: 18b] [f ایسروقا/ متبتسسن339/ بلذوایب مستفعلن/ فاعلاتن/ فاعلاتن> ویلالرخ/ دلربایس/ سبز337 شارب> مستفعلن/ فاعلاتن/ فاعلاتن> و از مزاحفات، مثمن مخبون الارکان استاد فلکی تبریزی ـ طاب‌ثراه ـ شعر340 گفته است؛ بر این گونه341: سپهر مجد و معالی محیط نقطه عالم جهان جود و معانی چراغ دوده آدم سپهر مج/ دو معالی/ محیطنق/ طیعالم مفاعلن/ فعلاتن/ مفاعلن/ فعلاتن جهانجو/ دو معانی/ چراغدو/ دیآدم مفاعلن/ فعلاتن/ مفاعلن/ فعلاتن و ضروب او مخبون مقصور (چون فعلات342) یا مشعث مقصور تشعیث اسقاط یکی از دو متحرک وتد بود."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.