Skip to main content
فهرست مقالات

ترکیب سازی در مخزن الاسرار

نویسنده:

(6 صفحه - از 26 تا 31)

خلاصه ماشینی:

"باری،این ویژگی-یعنی وجود ترکیبات‌ جدید در مخزن الاسرار-از همان ابتدای‌ کتاب،خود را می‌نمایاند: بسم الله الرحمن الرحیم‌ هست کلید در گنج حکیم‌ فاتحهء فکرت و ختم سخن‌ نام خدایست بر او ختم کن‌ پیش‌وجود همه آیندگان‌ بیش‌بقای همه پایندگان‌ سابقه سالار جهان قدم‌ مرسله‌پیوند گلوی قلم‌ لعل‌طراز کمر آفتاب‌ حله‌گر خاک و حلی‌بن آب‌4 همانطور که ملاحظه می‌شود در همین پنج‌ بیت پیوسته،پنج کلمه و ترکیب جدید ساخته‌ شده که عبارتست از:پیش‌وجود،بیش‌بقا، مرسله‌پیوند،لعل‌طراز،حله‌گر و حلی‌بند. 7در اینجا،چون مجال سخن تنگ است‌ برای پرهیز از اطالهء کلام،به چند نمونه از این‌ ساختمانها اشاره می‌شود: گروه کلمات:وهم‌سوز،لعل‌سای،شفا جوی،آفت‌پذیر و خورشیدکش،در بادی‌ امر،با کلماتی چون:لعل‌طراز،عرش‌رو، صبح‌تاب،قفس‌پرور سایه‌ترس،-که همه‌ صفت فاعلی هستند-همانند به نظر می‌رسند، اما با کمی دقت در مفهوم و ساخت ترکیب پی‌ می بریم که این گروه باهم متفاوتند. تعداد کلمات ساخته‌ شده در این مقوله،البته کمتر از صفات فاعلی‌ است،اما از جهت ساختمان یعنی با توجه‌ به رابطهء نحوی اجزای ترکیب،این صفتها نیز دارای تنوع و تعدد هستند که از آن همه فقط به یکی دو نمونه،به عنوان مثال،توجه می‌کنیم: 1-شکرآلوده،ده‌رانده بر شکر او ننشسته مگس‌ نی مگس او شکرآلود کس (36) هرکه در این حلقه فرو مانده است‌ شهر برون کرده و ده‌رانده است (14) 2-جگرخسته،فلک‌داده: ای نفست نطق زبان‌بستگان‌ مرهم سودای جگرخستگان (30 بازده این وام فلک‌داده را طرح کن این خاک زمین‌زاده را (168 در دو مثال اول(که به ترتیب به معنای«آلوده‌ به شکر»و«رانده شده از ده»آمده‌اند)قسمت‌ اول ترکیب دو جملهء فرضی اسنادی که از مفهوم ترکیب حاصل می‌شود،نقش متممی‌ دارد."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.