Skip to main content
فهرست مقالات

باد شرطه

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : شرطه، باد، کلمه، باد شرطه به‌معنی باد، باد شرطه، شرطه به‌معنی باد موافق، قزوینی، فارسی، مصوت، تلفظ

خلاصه ماشینی:

"2) زمان مهاجرت کمزاریها به محل کنونی خود معلوم نیست، اما وجود واژه‌های ترکی آقچه به معنی «طلا» و قزان به معنی «دیگ» (مشتق از قزغان و قازغان ترکی) و وجود کلمه خیلی به معنی «بسیار» نشان می‌دهد که این مهاجرت باید احتمالا در حدود قرن هفتم یا مدتی قبل یا بعد از آن صورت گرفته باشد، زیرا کلمه خیلی اول بار در گلستان سعدی در معنایی نزدیک به معنی امروزی آن به کار رفته است: «اندک اندک خیلی شود و قطره قطره سیلی گردد» (گلستان، باب هشتم). از قضا در شعر زیر از سعدی این کلمه، با تلفظ شرطا (شرتا) به کار رفته است: با طبع ملولت چه‌کند دل که نسازد شرطه همه وقتی نبود لایق کشتی از میان فرهنگهای فارسی ظاهرا نخستین فرهنگی که این کلمه را به فتح شین ضبط کرده شرف‌نامه منیری (تألیف شده در سال 878) است. مؤلف غیاث‌اللغات (تألیف شده در سال 1242) شرطه را شرط (به ضم شین) ضبط کرده و اصل معنی آن را نشان و علامت دانسته و توجیه تسمیه این باد با این لفظ را چنین ذکر کرده است: «باد موافق را که باد شرط گویند از همین جهت است که علامت روان شدن جهاز و دور شدن طوفان است، از مدار و رشیدی (7) و لطائف و سراج‌اللغات، و صاحب تاریخ ولایت‌نامه که به شهر لندن، دارالسلطنت انگریز رفته بود چنین نوشته که باد شرط باد نرم است، چون نسیم موافق که بعد فرو شدن طوفان وزیدن گیرد»."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.