Skip to main content
فهرست مقالات

ترکیب و اشتقاق دو راه اصلی واژه سازی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : ترکیب، واژه‌سازی، ترکیب و اشتقاق، راه اصلی واژه‌سازی، زبان، آرایشهای، پیام، مشتق، زبان فارسی، مرکب

خلاصه ماشینی:

"درحقیقت، راههای زیر را برای واژه‌سازی می‌توان تشخیص داد: ترکیب اعم از صرفی و گروهی؛ اشتقاق با وندها و وندواره‌ها؛ دورگه‌سازی که خود نوعی از ترکیب و اشتقاق است؛ وام‌گیری از زبانهای بیگانه با تصرف زبانی؛ وام‌گیری از زبانهای مرده هم‌خانواده؛ وام‌گیری از گویشها؛ برساختن واژه بی‌توجه به اصالت و ریشه و تبار عناصر. معجز زبان در این است که با همین شمار محدود از نشانه‌ها توانایی صدور بی‌نهایت پیام را پیدا می‌کند، آن هم پیامهایی بسیار متنوع که از حیث سادگی و پیچیدگی در طیف گسترده‌ای جای می‌گیرند و نیز در کاربردهایی، علاوه بر نقش اطلاع‌رسانی، نقش بیان عواطف یا هنری و مابعدطبیعی ایفا می‌کنند. مثلا در زبان فارسی که 29 واج دارد شمار آرایشهای بالقوه سه‌واجی 21924 و از آن چهارواجی 570024 است که تازه در این محاسبه آرایشهای تنها متفاوت در جای تکیه منظور نشده است. البته هر زبانی، به اقتضاهای زبانی و غیر زبانی، برای دسته‌ای محدود از مفاهیم از واژه‌های بسیط و برای مفاهیم و بیان تجارب بی‌شمار دیگر از واژه‌های ترکیبی و احیانا ترکیبهای گروهی و نحوی استفاده می‌کند و این امر به بسامد کاربرد و اهمیت آن مفهوم در پیام‌رسانی بستگی دارد. در کلمات مرکب نیز خصوصیاتی منفی می‌توان تشخیص داد؛ از جمله، زیرساختهای متعدد برای یک الگوی روساختی: آب‌پز/ آش‌پز که ساختار هردو اسم+ بن مضارع است ولی در زیر ساخت متفاوت‌اند (با آب‌پخته/ آش‌پزنده)؛ همچنین طول زنجیره و، در مورد افعال مرکب، راه‌ندادن به اشتقاقهای بعدی."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.