Skip to main content
فهرست مقالات

شورش بساسیری و پی آمدهای آن برای شیعیان بغداد

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (24 صفحه - از 87 تا 110)

کلید واژه های ماشینی : بساسیری، بغداد، طغرل، شورش، شورش بساسیری، قریش، شیعیان، ابن مسلمه، شیعیان بغداد، فاطمیان

شورش ارسلان بساسیری، سخت گیری بیشتر بر شیعیان ساکن بغداد را در پی داشت و منجر به فرار فقیه امامی مذهب -شیخ طوسی- از بغداد شد. همچنین سیطره یازده ماهه این امیرترک بر بغداد، اسارت خلیفه عباسی -القائم بامرالله-، اعدام وزیر او و خطبه خواندن و سکه زدن به نام المستنصر بالله خلیفه فاطمی مصر در پایتخت عباسیان را به دنبال داشت. سرکوب این شورش از سوی طغرل سلجوقی، به تغییر مناسبات خلیفه و سلطان منتتهی شد، آخرین فرصت فاطمیان برای سیطره بر عراق را از بین برد و موجب پدید آمدن خسران فرهنگی برای شیعیان گردید. بررسی پیشینه تاریخی بساسیری، چگونگی شورش او و پی آمدهای آن موضوع این مقاله است.

خلاصه ماشینی:

"74طغرل قصد عزیمت به‌ دیار بکر و تصرف آن شهر را داشت که،برادر تنی او ابراهیم ینال با لشکری به‌ یاری او رسید و نخست عمید الملک کندری را به سبب آنکه بین طغرل و امرای‌ عرب روابط نیکویی برقرار کرده بود،سرزنش کرد84چون این خبر به قریش حاکم‌ موصل رسید او که به سبب حضور لشکر طغرل در سرزمین‌های خود نمی‌توانست‌ به آباد کردن خرابی‌های ناشی از این لشکرکشی بپردازد،نزد بساسیری گریخت که‌ پس از فرار از برابر طغرل،به رحبه رفته بود. بساسیری آگاه شد که قریش خلیفه را در پناه خود گرفته است،به وی اعتراض کرد و سرانجام قرار شد ابن مسلمهء وزیر را تحویل بساسیری دهند اما خلیفه نزد قریش‌ بماند56و چون آن‌دو در مورد نحوهء عمل با خلیفه با یکدیگر به توافق نرسیدند،بر آن شدند که تا حصول تواففق،قائم خلیفه نزد پسرعموی قریسش،مهارش عقیلی،که‌ حاکم شهر حدیثه در شمال غربی بغداد بر کنار فرات بود بماند. شیعهیان و شورش بساسیری آزارذهای ابن مسلمه،وزیر قائم در نخستین ماه‌های آغاز شورش بساسیری یکه‌ منجر به فرار شیخ طوسی از بغداد و برهم خوردن حوزهء علمی او در این شهر گردید،هم‌دلی شیعیان مقیم بغداد را با شورش بساسیری در پی داشت و آنان در ابراز این هم‌دلی چندان پیش رفتند که پس از ورود بساسیری به بغداد،به رغم‌ ناهم‌آهنگی مذهبی با خلفای فاطمی مصر،پرچمی سپید در میانه‌ی کرخ‌ برافراشتند و نام مستنصر بر آن نوشتند401و چنان‌که دیدیم فرصت یافتند و به‌ محلهء سنی‌نشین باب البصره الحمله کردند و بیشتر خانه‌های آن را خراب نمودند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.