Skip to main content
فهرست مقالات

احکام حکومتی از دیدگاه امام خمینی (ره)

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (20 صفحه - از 45 تا 64)

کلیدواژه ها :

ولایت فقیه ،احکام اولیه ،حکم حکومتی ،حاکم جامعه ،مصلحت نظام ،مصالح عمومی ،عسر و حرج

کلید واژه های ماشینی : احکام ، امام ، فقیه ، احکام حکومتی ، امام‌خمینی ( ره ) ، اسلامی ، احکام حکومتی از دیدگاه امام‌خمینی ، احکام اولیه ، روایات ، ولایت

احکام حکومتی در اسلام بویژه در اندیشه فقهی و سیاسی شیعه یکی از مهمترین مسائلی است که فهم و توجه بدان می تواند در تعمیق استنباط فقیه و حل بعضی از غوامض روائی بسیار موثر باشد. نگارنده در این مقاله ضمن تعریف حکم اولیه و ثانویه به بررسی ماهیت احکام حکومتی و نوع اولیه و ثانویه بودن آن احکام پرداخته و برای بهتر تبیین کردن آراء فقیهان در این مورد به آیات و روایات مربوطه اشاره کرده است. آنگاه دیدگاههای امام خمینی (ره) را در این مقوله طرح کرده و بیان داشته که در نظر امام خمینی (ره) احکام حکومتی از نوع احکام اولیه و موقتی می باشد و در صورت تعارض با احکام فرعی دیگر و فتاوای مجتهدین حق تقدم با احکام حکومتی است.

خلاصه ماشینی:

"کلید واژه‌ها:احکام اولیه-حکم حکومتی-حاکم جامعه-مصلحت نظام-مصالح‌ به این امر نشده‌اند پس ولایت فقیه و احکام حکومتی فقیه نیز جز احکام اولیه است. لذا اگر رسول اکرم(ص)که رئیس جامعه اسلامی است امر کند و ولایت مانند امر و نهی رهبران اجتماعی نسبت به فرمانداران،که از این قبیل است تمام فرمانهای صادر این حکم نیز مصداق بارزی از احکام حکومتی است که از عهده ایشان است و آن حضرت به‌عنوان حاکم اسلامی بنابر مصلحت جامعه موارد زکاة می‌کردند که متضمن این مطلب باشد؛اما فرمودند:«عفوت»؛گویی می‌خواهند بیان کنند که تعیین موارد زکاة برعهده حاکم اسلامی است و تعیین آن موارد براساس مصالح‌ خویی نمی‌رسد این حدیث صحیح است و برای رفع تعارض آن باید حکم امام جواد در این عبارات به دو مطلب اشاره شده است:یکی اینکه فقیه به حکم وراثت از انبیا سببی و برای چه اهدافی احکام حکومتی از جانب حاکم اسلامی صادر می‌شود. 3. نفی مفسده:منظور این است که حاکم می‌تواند برای جلوگیری و یا رفع مفسده که در این نظریات مطالبی است که نمونه‌هایش را در احکام حکومتی پیامبر و ائمه نیز شده است:«شخصی از امام می‌فرماید:در زمان رسول خدا در این امر نزاع گردید و چون پیامبر در مقام تعارض احکام حکومتی بر تمام احکام اولیه و ثانویه دیگر اسلام مثل نماز، روزه،حج و مضاربه و غیره تقدم دارد و می‌تواند آن احکام را تضییق و یا توسعه دهد و حکومتی فقط بر مقلدین حاکم لازم است یا بر همه مسلمین و افراد جامعه بجر مجتهدین‌ از احکام حکومتی بر همه افراد جامعه حتی مراجع نیز لازم است."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.