Skip to main content
فهرست مقالات

القیاس الخاطیء و أثره فی التطور اللغوی

نویسنده:

(6 صفحه - از 23 تا 28)

کلید واژه های ماشینی : قیاس ، القیاس الخاطی‌ء ، التأنیث قیاسا خاطئا علی الکلمات ، التطور اللغوی ، قیاسا خاطئا علی الکلمات ، صیغ ، توهم ، التأنیث ، صیغة ، الجمع

خلاصه ماشینی:

"2-قیاس خاطی‌ء3 و توضیح ذلک أن العملیة الذهنیة التی تتم فیها المقارنة بین الکلمة أو الصیغة المجهولة و نظیرتها المعلومة،قد تکون علی أساس التشابه التام بینهما و تسفر عن کلمة أو صیغة قد تعارف علیها أهل اللغة و ان کانت مجهولة للمتکلم لم یسمعها من قبل. أما اذا أسفرت هذه العملیة الذهنیة اقیاسیة عن‌ کلمة أو صیغة لم یتعارف علیها أهل اللغة،أو قامت‌ عملیة المقارنة علی أساس تشابه موهوم بین الکلمة القیاس‌ الخاطی‌ء و أثره‌ فی التطور اللغوی بقلم الدکتور عبد العزیز مطر المجهولة و المعلومة،فانه یقال حینئذ ان هذا القیاس‌ خاطی‌ء. و یتضح اثر القیاس الخاطی‌ء فی التطور اللغوی من‌ قول أبی بکر الزبیدی‌41بعد أن ذکر خطأ العامة فی‌ قولهم لواحدة الصئبان:صئبانة«و انما دخل علیهم‌ لقولهم صئبان،فتوهموا أن واحدته صئبانة،و ظنوه‌ من الجمع الذی لیس بینه و بین واحده الا الهاء». (جـ)هناک کلمات عربت و هی مفردة،لکنها جاءت‌ علی صیغة من صیغ الجمع فأشتق لها مفرد قیاسا علی مفرد هذا الوزن و ذلک مثل کلمة «غروش»التی دخلت اللغة العربیة،عن طریق‌ اللغة الترکیة التی انحدرت الیها الکلمة من‌ احدی اللغات الأوربیة. و قد جمعت من اللهجات العربیة المعاصرة طائفة من‌ الکلمات التی وقع فیها التطور اللغوی-بالنسبة للعربیة الفصحی-فی التذکیر و التأنیث،و قمت‌ بتصنیفها فی أنواع یمکن ردها کلها الی«القیاس‌ الخاطی‌ء»و هی: 1-کلمات ورد السماع بها عن العرب بدون تاء التأنیث،و یستوی فیها المذکر و مونث،فتمیل‌ اللهجات الی التفرقة بینهما بتاء التأنیث قیاسا خاطئا علی الکلمات الکثیرة التی وقعت فیها التفرقة بالتاء رغبة فی اطراد الصیغ و اطراد التفرقة فی النوع: و من ذلک:عروسة،و أمرأة صبورة،و حقودة، و عجوزة،علی حین أن المروی عن العرب:عروس‌ و صبور،و حقود،و عجوز42 و هذه کلها علی وزن فعول بمعنی فاعل،و هو من‌ الأوزان التی لا تدخلها التاء الفارقة52."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.