Skip to main content
فهرست مقالات

بازنگری کتیبه پهلوی بر صلیبهای سنگی

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (14 صفحه - از 187 تا 200)

کلیدواژه ها :

پهلوی ،فارسی دری ،پهلوی کتابی ،کتیبه‌ای ،مسیحیان سریانی

کلید واژه های ماشینی : کتیبه ، کتیبه پهلوی بر صلیبهای سنگی ، صلیب ، پهلوی کتیبه‌ای و خط پهلوی ، مسیح ، خط پهلوی کتیبه‌ای و خط ، سریانی ، صلیب سنگی ، صلیب سنگی در جنوب هند ، کتیبهء پهلوی بر صلیبهای سنگی

در میان کتیبه‌های بازماندهء پهلوی،کتیبه‌ای که پیرامون شش صلیب سنگی نوشته شده، از اهمیتی ویژه برخوردار است.خط به کار رفته در این کتیبه،حد فاصل خط پهلوی‌ کتیبه‌ای و خط پهلوی کتابی است.همهء این شش صلیب سنگی در جنوب هند یافت‌ شده و احتمالا به سدهء هفتم میلادی تعلق دارند.این صلیبهای سنگی را مسیحیان‌ سریانی که به جنوب هند مهاجرت کرده بودند،از خود به یادگار نهاده‌اند.تاکنون‌ تلاشهای بسیاری برای قرائت و ترجمهء این کتیبهء پهلوی صورت گرفته،اما هیچ یک‌ رضایتبخش نبوده است.نگارنده در این مقاله،با تکیه بر شواهد زبانشناختی قرائت و ترجمهء جدیدی را برای این کتیبه پیشنهاد می‌کند و نشان می‌دهد که زبان کتیبه نه‌ فارسی میانه،بلکه فارسی دری است.

خلاصه ماشینی:

"4. بخشهایی از ترجمهء فارسی میانهء زبور داوود که از زبان سریانی ترجمه شده و در بولایق یافت شده است. 5. کتیبه‌ای بر شش صلیب سنگی،احتمالا از سدهء هفتم میلادی،که در جنوب هند یافت شده و بازخوانی آن موضوع این مقاله است. صلیب سنگی کلیسای والیاپالی در کتایام چنان‌که در تصویر 1 دیده می‌شود،خط به کار رفته در این کتیبه،حد فاصل‌ خط پهلوی کتیبه‌ای و خط پهلوی کتابی است. (3) Such(was)the afflication(ard)of the wounding and spearing(rish-razya?)of him on the cross(min van),who(was)the faithful(hemn)Meshiha?,a forgiver,of superior dignity,the descendant of Chaha?r-bu?kht . بازنگری کتیبه برپایهء تصویر 1،کتیبهء پیرامون صلیب را می‌توان چنین رونویسی کرد: (به تصویر صفحه مراجعه شود) -------------- (1) He of whom the faithful Meshiha?(was)a forgive,(was)highly exalted;he(was)redeemed from the four(regions of Hell);this(was due to)the affliction of the spearing and wounding(of Meshina?)on the cross . در صلیب یافت شده در کلیسای کاتولیک سریانی در آلانگاد،در بخش نخست‌ کتیبه،در میان واژه‌های؟؟؟و؟؟؟؟نشانهء I نیز آمده است. با در نظر گرفتن این دو نکته، به نظر نگارنده،این کتیبه را می‌توان به دو صورت زیر به خط پهلوی کتابی برگرداند: (به تصویر صفحه مراجعه شود) برپایهء قرائت مذکور،حرف‌نوشت،آوانوشت و ترجمهء کتیبه چنین خواهد کرد: حرف نوشت(به شیوهء مکنزی) MROH-mn ms?yh' 'p?s?'ytW QDM 'p?r's?t? هزوارش‌ MROH که قرائت فارسی میانهء آن‌ xwada?y «خدای»است،در سنگ‌ مزار یافت شده در استانبول نیز به کار رفته است(ژینیو 6891:021-121). این واژه‌ به صورت‌ ms?y' در سنگ مزار یافت شده در استانبول نیز به کار رفته است(ژینیو 6891:121). 4. فعل‌ abaxs?a?yidan (مادهء مضارع: abaxs?a?y- )در فارسی میانهء مانوی نیز به‌ کار رفته است(مکنزی 1791:2؛بویس 7791:6؛دورکین-مایستررنست 4002:51)."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.