Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی حواشی مرحوم وحید دستگردی بر مخزن الاسرار نظامی

نویسنده:

ISC (28 صفحه - از 362 تا 389)

کلید واژه های ماشینی : وحید دستگردی بر مخزن‌الاسرار نظامی ، مخزن‌الاسرار ، دندان ، حواشی مرحوم وحید دستگردی ، گندم ، پلنگی ، بررسی حواشی مرحوم وحید ، شیر ، نرگس نماش سوسن افعی ، بادی

خلاصه ماشینی:

"ای بتو سررشتهء جان گم شده‌ دام تو آن دانهء گندم شده قرص جوین میشکن و میشکیب‌ تا نخوری گندم آدم فریب 11/27،1-43/38،82؛7/28،22 در ابیات زیر کلمهء«نمک»و ترکیبات مربوط به آن مورد توجه‌ شاعر بوده است: تا کمر از زلف زره بافته‌ تا قدم از فرق نمک یافته دیدن او چون نمک‌انگیز شد هر که درو دید نمک ریز شد تا نمکش با شکر آمیخته‌ شکر شیرین نمکان ریخته 6/95،4-6/66،4 اغلب در کتاب مخزن الاسرار ابیات ساده در کنار اشعار روان و در عین حال حاوی کنایات و استعارات دقیق ادبی قرار گرفته است و همین‌ امر مانع خستگی ذهنی خواننده و دلیل بر قدرت اندیشه و وسعت اطلاعات‌ شاعر است: وعده بدروازهء گوش آمده‌ خنده بدر یوزهء نوش آمده نیفهء رو به چو پلنگی بزیر نافهء آهو شده زنجیر شیر 01/26،9-4/07،31 همچنین ابیات زیر در«خلوت اول در پرورش دل»: سرمهء بیننده چو نرگس نماش‌ سوسن افعی چو زمرد گیاش قافله زن یاسمن و گل بهم‌ قافیه گو قمری و بلبل بهم 1/55-43/16 باد یمانی بسهیل نسیم‌ ساخته کیمخت زمین را ادیم لاله ز تعجیل که بشتافته‌ از تپش دل خفقان یافته 01/75،9-4/46،36 نظامی در استعمال حروف اضافه و پیشوندهای فعلی و بکار بردن‌ اضافات،نظری خاص داشته است: خرقه انجم ز فلک برکشید خط خرابی بجهان درکشید 41/221-02/651 فندقهءشکر و بادام تنگ‌ سبز خط از پستهء عناب رنگ‌1 در شب خط ساخته سحر حلال‌ بابلی غمزه و هندوی خال 7/46،6-2/27،13 گندم‌گون گشته ادیمش چوکاه‌ یافته جودانه چو کمیخت ماه 4/27-72/28 حواشی مرحوم وحید دستگردی همهء مشکلات مخزن الاسرار نظامی را کتب لغت و فرهنگ‌های‌ موجود حل نمیکند زیرا بسیاری از ترکیبات و اصطلاحات نظامی ساخته‌ و پرداختهء خود اوست،چنانکه می‌گوید: عاریت کس نپذیرفته‌ام‌ آنچه دلم گفت بگو گفته‌ام شعبدهء تازه برانگیختم‌ هیکل از قالب نو ریختم صبح روی چند ادب آموخته‌ پرده ز سحر سحری دوخته مایهء درویشی و شاهی درو مخزن اسرار الهی درو 4/52،11-6/63،3 در تصحیح آثار نظامی دانشمند روسی«ی."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.