Skip to main content
فهرست مقالات

مواردی از استقلال جوئیهای سهروردی در مقابل ابن سینا

نویسنده:

ISC (21 صفحه - از 111 تا 131)

کلید واژه های ماشینی : سهروردی ، ابن‌سینا ، نور ، جوهر ، حکمه الاشراق ، علم ، مقولات ، کثرت ، عقل ، عقل

خلاصه ماشینی:

"(2)-در این مورد متفکران ایرانی یک عیب دارند و آن اینکه‌ بیشتر به نقل عقاید سهروردی و تجلیل و تکریمش می‌پردازند تا مسائل شایان دقت و بررسی،در نظر گرفته‌ام،تنها موارد معدودی از نوآوری و استقلال‌جوئی‌های وی در زمینهء فلسفهء اولی و متافیزیک است که اینک به اختصار مورد بحث قرار می‌دهم: 1-مقولات: مقوله عنوانی است که مجموعه‌ای از موجودات جهان هستی‌ را در برمی‌گیرد. و اینک‌ شاید در تاریخ فلسفهء اسلامی،برای اولین بار از طرف بنده مطرح‌ می‌شود و آن اینکه چنانکه می‌دانیم ابن سینا واجب الوجود را داخل‌ در مقوله نمی‌داند از دیدگاه وی مقسم مقولات ماهیت است و واجب‌ ماهیت ندارد. 1ضرورت این کار-بدون آنکه ابن سینا به‌ آن اشاره کند-برای آن است که اگر حس را مبنای واقعیت قرار دهیم، بسیاری از حقایق فلسفی از جمله علیت،قابل اثبات نخواهد بود. 2 نتیجهء این مقدمهء دقیق-اگر چه باز هم ابن سینا به این نتیجه‌ و هدف اشاره‌ای نمی‌کند-آن است که اگر علت فاعلی را نپذیرفته‌ و اصل و اساسی قرار ندهیم،از راه علل مادی و صوری هرگز نمی‌توانیم‌ واجب را،ثابت کنیم. ابن سینا در تبیین علم واجب به جزئیات و متغیرات،مبنای بسیار عمیق و دقیقی را مطرح کرده است که بنظرم مورد درک و توجه کامل قرار نگرفته است و آن مبنا عبارت است از این که وی،به همهء جزئیات‌ و متغیرات،نوعی جنبهء کلیت و ثبات می‌دهد با این تحلیل که: "الاشیاء الجزئیه قد تعقل کما تعقل الکلیات،من حیث تجب باسبابها منسوبه الی مبدأ نوعه فی شخصه یتخصص به..."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.