Skip to main content
فهرست مقالات

گیوه (جوراب) سنجانی، هنری رو به فراموشی

نویسنده:

(6 صفحه - از 124 تا 129)

کلیدواژه ها :

گیوه ،گیوه سنجانی ،جوراب سنجانی ،شهر سنجان

کلید واژه های ماشینی : گیوه ، جوراب ، چرم ، بافت ، هنر ، اراک ، رویه ، شهر سنجان بافت رویه گیوه ، شهر ، آجیدن کف چرمی گیوه

گیوه نوعی پای افزار سنتی است که رویه‌ی آن از ریسمان‌های‌ پنبه‌ای بافته شده و زیره یا ته آن را گاه از چرم و بیشتر از لته‌های به هم‌ فشرده و درهم کشیده می‌سازند.این پای‌افزار سنتی هنوز در برخی از مناطق ایران از جمله شهر سنجان در نزدیکی اراک تولید می‌شود. شهر سنجان با پیشینه‌ی تاریخی و فرهنگی و نیز اقتصاد پویایش‌ در گذشته‌ی نه‌چندان دور از جمله مراکز مهم کشاورزی،دامپروری و تجاری منطقه به‌ویژه قبل از ایجاد شهر سلطان‌آباد(اراک امروزی)و مرکز مهمی برای تهیه پای‌افزار بومی منطقه به نام‌"جورا سنجانی‌" بوده است که کماکان این هنر در این شهر رایج و یکی از مشهورترین‌ انواع گیوه است که امروزه در این شهر تولید می‌شود.تولید این نوع گیوه‌ با کف چرمی آجیده در شهر سنجان از قدمت قابل توجهی برخوردار است.تهیه‌ی این پاپوش در کارگاه‌های گیوه‌دوزی یا در اصطلاح محلی‌ جوراب‌بندی با ابزار و لوازم خاصی صورت می‌گیرد و دارای مراحل‌ زیر است: 1-بافت رویه 2-نواردوزی و پاشنه‌زدن 3-تهیه کف گیوه از چرم طبیعی گاو و آجیدن آن 4-دوختن کف آجیده شده به رویه در تولید گیوه هم مردان و هم زنان نقش ایفا می‌کنند.رویه گیوه‌ توسط زنان بافته می‌شود و مردان آن را تخت می‌زنند.آداب و رسومی‌ نیز به‌ویژه در بین زنان در بافت رویه رایج است.اگرچه در سال‌های‌ اخیر از رونق گذشته‌ی این هنر سنتی کاسته شده اما با برنامه‌ریزی‌ می‌توان این هنر را از خطر فراموشی نجات داد.

خلاصه ماشینی:

"مناطق ایران از جمله شهر سنجان در نزدیکی اراک تولید می‌شود. انواع گیوه است که امروزه در این شهر تولید می‌شود. نیز به‌ویژه در بین زنان در بافت رویه رایج است. کشیده سازند"و در فرهنگ عمید نیز آمده است:"گیوه نوعی کفش‌ "این قریه در چهار کیلومتری شهر اراک واقع شده و با دو ده کرهرود "جوراب سنجانی‌"یکی از مشهورترین انواع گیوه است که امروزه‌ تولید این نوع گیوه با کف چرمی آجیده در عمده‌ی بانوان مسن شهر سنجان بافت رویه گیوه یا در اصطلاح‌ بافت جوراب شامل مراحل زیر است: (به تصویر صفحه مراجعه شود) گرفتن‌"به معنی شروع کار بافت جوراب است. بافت تکه جوراب است که با ایجاد سه گره توسط جوال‌دوز بر روی تکه‌ ایجاد می‌شود و این کار ادامه می‌یابد تا قطر دایره تکه بزرگ و بزرگ‌تر ایجاد می‌شود که این اندازه بستگی به کوچکی یا بزرگی جوراب دارد. 21 دور بافته شده و بالا می‌آید و بدین ترتیب پاشنه رویه جوراب یا گیوه‌ جوراب بافته شده سپس توسط مردان جوراب‌بند کفه و تخت زده‌ برای آجیدن کف چرمی گیوه از وسیله‌ای به نام‌ و دورگیری می‌کنند و در اینجا گیوه آماده پوشیدن و استفاده کردن است. -مشته‌ (moshta) :وسیله‌ای فلزی برای کوبیدن رویه گیوه و است و برای نگه‌داشتن رویه گیوه هنگام پاشنه‌نمودن استفاده می‌شود. جوراب‌بندی:تولید گیوه(اصطلاحی است که به مغازه‌های گیوه‌ هزار ریال عایدی دارد یا یک نفر که کار آجیدن کف گیوه را انجام می‌دهد رفتن رونق این هنر شده است. -ایجاد شرکت بزرگ تولید گیوه و به‌کارگیری هنرمندان این رشته‌"


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.