Skip to main content
فهرست مقالات

اصلاح طلبی غربی و فلسفه تجدد ایرانی

نویسنده:

(16 صفحه - از 226 تا 241)

کلید واژه های ماشینی : غرب ، نجف ، مشروطه ، تجدد ، تمدن ، اسلامی ، ایران ، حوزه مشروطه‌خواه نجف ، دین ، سیاسی

مقاله به شواهدی برای تفکیک تئوریک و تاریخی میان دو جریان «اصلاح‌طلبان اسلامی» و «رفورمیستهای غربگرا» پرداخته و این دو طرز فکر را به موازات یکدیگر در دوران مشروطه تعقیب و بررسی تطبیقی می‌کند و با استناد به روزنامه‌های اصلاح‌طلبان اسلامی در حوزه مشروطه خواه نجف، موارد اختلاف نظر این دو جریان را به بحث می‌گذارد:

خلاصه ماشینی:

"به عبارت اوضح تمدن وصفی است که از مرتبه اعمال قانون انتزاع می‌شود و شخص عامل قانون را متمدن گویند»(5) نویسنده سپس به سراغ یکی از مباحث اصلی آن زمان رفته و این بحث که «چه قانونی بایست مجری باشد و مقنن اصلی کیست؟» را به میان می‌کشد و در این مورد به یکی از مهمترین وجوه اختلاف مفسرین شریعت‌خواه در مشروطه با مشروطه‌خواهان غیر دینی اشاره نموده و راجع‌به خداوند و دستورات انبیاء به‌عنوان مؤسس واقعی قوانین می‌پرسد: «آیا مقنن این قانون بایست کسی باشد که همه مردم رقبه عبودیت او را طوعا و کرها به رقبه خود گذارده و به جز از اطاعت و انقیاد او برای خود مفر و مخلصی ندانند، یا آنکه می‌شود که افراد هیئت جامعه خود آنها برحسب عقول و تصورات خود قانونی تأسیس نمایند... نویسنده مقاله اصلی و آغازین درة‌النجف ضمن انتقاد از رواج اعتماد به فرنگیان و مشرب فرنگی اظهار می‌نماید: «امروز دول عظمیه اسلامیه مثل ایران از برای یک کرور لیرا در شرف آن است که حیات استقلال خود را رهن گذارد و به گردن سی کرور گوینده کلمه توحید طوق رقیت تثلیث بنهد درحالی که بانکهای اجانب از ثروتهای اعیان و اشراف مسلمانان مملو است، ممالک خارج از تجار مسلمین آباد و معمور و اگر که بخواهند به ازای یک کرور لیراده کرور، نه به رسم اعانه، بلکه به‌عنوان قرض بدهند و قرض کنند که خزانه دولت اسلامیه متبوعه خودشان که امروزه به حکم قانون اساسی در تحت نظارت همه افراد ملت است به منزله یکی از بانکهای لندن و برلن است، می‌توانند یک نفر اروپایی در هر نقطه از ممالک اسلامیه که باشند صندوق امانت آنجا می‌گردد."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.