Skip to main content
فهرست مقالات

موسیقی در رساله علم النبض

نویسنده:

(7 صفحه - از 142 تا 148)

کلید واژه های ماشینی : موسیقی ، رسالات ، موسیقی در رساله علم ، وزن ، رساله علم النبض ، علم ، نغمه ، طب ، حس ، حس

خلاصه ماشینی:

"قسم دوم که متفاوت است مثل تفاوت به قوت و این وقتی‌ است که یکی از دو نغمه چند برابر دیگری باشد تا میانشان به‌ چند برابر کوچک‌تر باشد،پس نغمه کوچک به قوت مثل مقدار تفاوت باشد و این قسم را نسبة الاضعاف خوانند،و نخستین این‌ قسم ثلثة اضعاف است زیرا که تفاووت میانشان آنگاه پیدا می‌شود که متفاوت دو بار مکرر شود مثال آن نعمه که بر عدد دو است و نغمه دیگر به عدد شش و تفاوت میانشان چهار است‌ و دو که متفاوت است نیمه چهار است(که مقدار تفاوت بود)و چهار از یکبار مکرر کردن دو پیدا می‌شوود،پس ازین نسبت‌ اربعة اضعاف است چون نسبت هشت به دو چه تفاوت میان دو و هشت به شش است،و اگر دوبار دو مکرر شود تفاوت که شش‌ است به وجود می‌آید،و سپس این نسبت خمسة الاضعاف است‌ چون نسبت دو به ده،و بر همین قیاس نسبت‌های دیگر بیرون‌ می‌آید،و این قسمت‌ها قسمت‌های متفق اصلی است که آنها را متفق به اتفاق اول نامند،و اینها چندگونه است:اول نسبت‌های‌ بزرگ و آن نسبت ضعف است که الذی بالکل گویند پس از آن نسبت سه ضعف است و نسبت چهار ضعف،و آن را الذی‌ بالکل مرتین می‌خوانند،و دوم نسبت‌های اوساط است و آن‌ نسبت مثل و نصف است و آن را الذی بالخمسه گویند پس از آن نسبت مثل و ثلث که الذی بالاربعة نامیده می‌شود،سوم‌ نسبت‌های کوچک است و آن نسبت‌های مثل و جزء است و ابتدای این قسم از نسبت مثل و ربع است،و همچنین تا جایی که‌ تفاوت به شنیدن ادراک می‌شود،و بزرگ‌ترین نسبت بزرگ که‌ در موسیقی به کار برده می‌شود نسبت الذی بالکل مرتین است و کوچک‌ترین نسبت مستعمل آن است که زیادتی زائد بر ناقص‌ نیمه‌نیمه نیمه‌نیمه کوچکترین ابعاد باشد،و آن را طنینی‌ می‌گویند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.