Skip to main content
فهرست مقالات

مدخلی بر نظریه دینی رودلف اوتو بر اساس کتاب «مفهوم امر قدسی»

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (13 صفحه - از 89 تا 101)

کلیدواژه ها :

تجربه دینی ،جذبه ،امر قدسی ،نومن ،نومینوس ،سر مهیب ،احساس مخلوقیت ،فراعقلانی ،کاملا دیگر

کلید واژه های ماشینی : اوتو، دین، نومینوس، مفهوم امر قدسی، نظریه دینی رودلف اوتو، کانت، شلایر ماخر، اوتو ذات دین، نظریه، ذات دین در نومینوس

توجه به دین و جهت پیدایی و ذات آن همواره از مسائل مورد توجه فلاسفه، متکلمان (متألهان) و دیگر اندیشمندان بوده است. در این خصوص نظریه‌های گوناگونی، بویژه در قرن نوزدهم و بیستم، بیان شده‌است که از جمله می‌توان به نظریات متکلمان (متألهان) آلمان نظیر رودلف اوتو اشاره کرد. اوتو ذات دین را نه مثل فروید و دورکهیم در جامعه و ضعف روان، و نه نظیر کانت و شلایرماخر در اخلاق و احساس توکل می‌داند، بلکه به نظر او ذات دین در نومینوس (امر قدسی) نهفته است. وی معتقد است که نومینوس دو ویژگی عمده دارد: یکی هیبت و دیگری انس و جذبه. به همین جهت می‌توان نومینوس را هم سر مهیب نامید که ما را دچار حیرت و ترس می‌سازد و هم جذاب خواند که ما را مجذوب خود می‌گرداند. وی ضمن به فردی دانستن این تجربه آن را قابل تعلیم نمی‌داند، بلکه معتقد است که باید در جان انسان بیدار شود.

خلاصه ماشینی:

"تقدس ، مثل « خدا » ، مفهومی مرکب از یک عنصر کاملا دینی (نومینوس) و یک معنی اضافه شده اخلاقی است که معنا و مفهوم غیرقابل تعریف را تکمیل می‌کند ، و فراتر از آن به ویژه در دین غربی، این خطر وجود دارد که کلا آن را فراگیرد. به گفته وی انسانها استعداد خاص شناخت و درک واقعی امر قدسی را در جلوه‌های گوناگون آن دارند، استعدادی که او آن را «الهی شدن» (1) می‌نامد؛ این استعداد الهی شدن، که اوتو به سهم خود از مفهوم « شوق » (2) فریز و مفهوم « احساس » شلایرماخر برگرفته است، وسیله‌ای است که انسان به واسطه آن، معنی، ارزش، غرض و حضور نومینوس را احساس نماید؛ زیرا تجربه نومینوس فراعقلانی است («دایرة‌المعارف دین»، 7/140). به اعتقاد اوتو تجربه نخست از تقدس همچون نومینوس به دو دلیل، فراعقلانی، و از آنجا فراشخصی است: نخست آنکه در تاریخ دین، نومینوس از نظر زمانی مقدم بر عقلانی شدن خداست، دوم آنکه نومینوس احساسات فراعقلانی ـ مفهومی مثل «سکر حیرت‌آور» (7) ، «وحشت» ، «حیرت» (8) و احساس عجیب و خارق‌العاده را برمی‌انگیزد (اوتو، «مفهوم امر قدسی»، 16,20,31). از این رو قسمت اعظم کتاب «مفهوم امر قدسی» به بیان تجربی و غیر تعلیمی (1) چگونگی آشکار شدن احساس فراعقلانی نومینوس در تجربه زیبایی شناسانه ، عبادت ، عهد عتیق ، عهد جدید ، لوتر و دین ابتدایی اختصاص دارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.