Skip to main content
فهرست مقالات

پاشا و پاشایی در امپراتوری عثمانی

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (12 صفحه - از 133 تا 144)

کلیدواژه ها :

امپراتوری عثمانی ،پاشا ،صدر اعظم ،مناصب حکومتی ،القاب افتخاری

کلید واژه های ماشینی : عثمانی، امپراتوری عثمانی، سلطان، شاه، لقب افتخاری در امپراتوری عثمانی، علاءالدین پاشا پسر بزرگ عثمان، واژه، حکومت، ترکی، وزیر

این مقاله پس از تحقیقی نسبتا مستوفی و مستند درباره ریشه و مفهوم کلمه پاشا، به چگونگی رواج این لقب افتخاری در امپراتوری عثمانی پرداخته و پس از بیان تحول مفهومی و سازمانی این لقب و تبدیل آن به سمتی رسمی در حوزه‌های حکومتی خلافت عثمانی، به اهمیت تأثیر و خدمات زیاد پاشایان برجسته عثمانی در اشاعه فرهنگ اسلامی در سرزمینهای امپراتوری اشاره کرده است.

خلاصه ماشینی:

"از این رو، به نظر می‌رسد که ریشه واژه پاشا را باید در کاربرد عرفانی کلمه پادشاه مطالعه کرد؛ چنانکه در برخی از اخبار مربوط به روزگار زوال سلجوقیان و تشکیل امپراتوری عثمانی به موارد برجسته‌ای برمی‌خوریم که نه تنها مصداقهایی برای کاربرد کلمه پاشا در مفهوم اخیر است، بلکه از دیرینترین موارد کاربرد این واژه در تاریخ نیز به شمار می‌آید: در آخرین سده حکومت سلاجقه روم و ابتدای عهد عثمانی، پاشا به صورت غیر رسمی و در مقام تکریم، به بعضی از روحانیان و به ویژه مشایخ عرفان، حتی گاهی به زنان منسوب به خاندان و حرمسرا، اعطا می‌شده‌است (مصاحب، پاکالین و دنی، همانجاها؛ برای مورد استثنایی والده پاشا یا والده سلطان، مادر پاشای مصر در قرن نوزدهم á همان؛ بریتانیکا (1) ، ذیل «pasha»؛ قس: پاشا خاتون عمه شاه اسماعیل، پارسا دوست، 222)؛ چنانکه به روایت منجم‌باشی (1/80)، رجال سلجوقی پس از مرگ عیاث‌الدین مسعود سوم در 707ق، شیخ مخلص پاشای قره مانی (عارف بالله)، پسر شیخ بابا الیاس معروف را برای مدت شش ماه بر تخت نشاندند (گیب [1/176 - 177] تاریخ جلوس مخلص پاشا را پس از مرگ غیاث‌الدین دوم در 657ق دانسته و دنی [همانجا] از اینجا نتیجه گرفته که مخلص پاشا پس از شکست غیاث‌الدین در نبرد کوسه داغ در 641ق بر تخت نشسته است)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.