Skip to main content
فهرست مقالات

تکرار بلاغی، اهمیت و لزوم بازنگری آن

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (24 صفحه - از 81 تا 104)

کلیدواژه ها :

بلاغت ،بدیع ،علم معانی ،تکرار(تکریر)و زبان فارسی

کلید واژه های ماشینی : تکرار ، بلاغی ، فارسی ، شعر ، بلاغت ، زبان ، ادبی ، تکرار بلاغی ، سر بلاغی ، اهمیت تکرار در ادب فارسی

تکرار یا به قول بلاغیون«تکریر به عنوان سری بلاغی از موضوعاتی است که‌ در کتب بلاغی به ان اشارات فراوانی شده است.در علم بلاغت برای تکرار، انگیزه‌ها و انواع بسیاری برشمرده‌اند و در آن موارد کثرت تکرار را مخل‌ فصاحت و تکرار صحیح را مفید دانسته‌اند.اغلب محققان،تکرار در قرآن را نه‌ تنها مطلوب،بلکه در حد اعجاز دانسته‌اند که دارای انگیزه و فایده‌هایی است. اما دربارهء تکرار در کلام بشری،آن‌گونه که باید،در کتب بلاغی قدیم فارسی‌ بحث نشده است. با بازنگری متون و نمونه‌های فراوان مشخص خواهد شد که تکرار چه نقشی‌ در زبان و ادب فارسی دارد.در این مقاله،ضمن طرح اهمیت تکرار در ادب فارسی، و نیز تکرار در زبان فارسی،به این نتیجه رسیده است که تکرار،شگردی زبانی است‌ که در زبان روزمره نیز بسیار کاربرد دارد و همین شگرد زبانی به عنوان ذات و سرچشمهء زیبایی در خلق شعر و هنر نقش عمده دارد و لازم است همچون وزن در شعر و نظم در زیبایی‌شناسی مورد عنایت قرار گیرد.آنچه در این مجال آمده‌ عبارت است از:تعریف تکرار،انگیزهء تکرار،تمایل انسان به تکرار،تکرار در زبان‌ و ادب فارسی.منظور از تکرار در این‌جا،تکرار واج و تکواژ نیست بلکه تکرار عبارت‌ یا فراتر از عبارت و جمله است.

خلاصه ماشینی:

"و نیز تکرار در زبان فارسی،به این نتیجه رسیده است که تکرار،شگردی زبانی است‌ عصر حاضر دربارهء تکرار در ادبیات فارسی ارایه کرده‌اند،درخور این سر بلاغی نیست و رسیده است که تکرار شگردی زبانی است که در زبان روزمره نیز بسیار کاربرد دارد و برای نمونه باقلانی تکرار را از فنون بدیعی شمرده است و گویا در این زمینه‌ آنچه از کل گفته‌های پیشین برمی‌آید این است که تکرار را به دو نوع تقسیم کرده‌اند: در مورد تکرار در قرآن کریم نیز این نظر غالب است که«تکرار د کلمات قرآنی و سر هم و تکرار آنها از این جهت است که کلمهء«سوف»به ما می‌فهماند که پس از زمانی و شعر فارسی تکرار با انواع مختلف آن بسیار قابل مشاهده است. این شعرها اگر بخش تکرار شده را بگیریم،نظام شعر و ترانه از هم پاشیده می‌شود. این ذات زبان است که تکرار را می‌آفریند و کلام انسانی یا کلامی که مخاطبش انسان‌ در زبان روزمره و محاوره‌ای نیز از تکرار بسیار استفاده می‌شود. شاهد آورد و چند جملهء فوق فقط به این قصد بیان شده است که نشان دهد تکرار در روزمره این امر بیشتر مشهود است و نباید فقط در ادبیات به دنبال تکرار گشت،بلکه هر فارسی به آنها اشارات فراوانی شده است،برای تکرار انواع و اقسام دیگری نیز ذکر مصرع‌های دوم به‌گونه‌ای دیگر تکرار شده است:گفتم ز مهرورزان رسم وفا بیاموز گفتا ز خوب رویان این کار کمتر آید آنچه را نیز در زبان ادبی ذیل بلاغت و تکرار بلاغی آورده‌اند،آنچنان نیست که همهء"


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.