Skip to main content
فهرست مقالات

نگاهی به پیشینه ، کاربرد و آینده کتاب الکترونیک

نویسنده:

(4 صفحه - از 24 تا 27)

خلاصه ماشینی:

"در همان سال با پیشرفت ابزارهای مطالعه کتاب الکترونیک، چند ناشر معتبر ایالات متحده برای فعالیت‌های نشر الکترونیک خود بخش جداگانه‌ای در نظر گرفتند. هزینه سنگین کتاب الکترونیکی و ابزار آن؛ 04 کیفیت نامطلوب نمایش متن در کتاب‌های الکترونیک و نیز خستگی چشم و بعضا ضعف بینایی حاصل از مطالعه مداوم صفحه نمایش، از بزرگ‌ترین کاستی‌های کتاب‌های الکترونیکی به شمار می‌رود و بدون رفع این مشکل، کتاب الکترونیک به جایگاه واقعی خود دست نخواهد یافت. در نظرسنجی‌های انجام‌شده از کاربران کتاب الکترونیک، نتایج زیر به دست آمده است: - کاربران ابزار مطالعه کتاب الکترونیک را دوست دارند، ولی برای خرید آن مایل به صرف هزینه نیستند؛ - عدم تطابق متون الکترونیکی مختلف با یک دستگاه که آنان را مجبور به خریداری بیش از یک ابزار مطالعه کتاب الکترونیک می‌کند، از مشکلات مطرح شده از سوی کاربران حرفه‌ای کتاب الکترونیک است؛ - در این نظرسنجی، قیمت گران کتاب‌های الکترونیک، مهم‌ترین علت عدم خریداری آن از سوی بیش از 50% شرکت کنندگان اعلام شده است؛ - 75% شرکت کنندگان اعتقاد داشتند که بهای یک کتاب الکترونیک نباید از بهای کتاب معمولی بیشتر باشد. به‌تازگی، کتاب داستان‌های زیادی به صورت الکترونیک به بازار عرضه شده است که این خود گویای رشد و رواج روز افزون کتاب الکترونیک در میان کاربران است؛ اما با توجه به اشکالاتی که در بالا مطرح شد، باید اعتراف کرد که کتاب الکترونیک در مقولاتی همچون داستان، هنوز جایگاه واقعی خود را نیافته و تا رسیدن به این مرحله راه درازی پیش‌روی خود دارد."

صفحه: از 24 تا 27
24 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

25 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

Franklin eBookmanاشاره كرد.

امروزه كتاب‏هاى الكترونيك را مى‏توان با استفاده از انـواع رايانـه و بعضى گوشى‏هاى تلفن هوشمند مطالعه كرد و كمتر كسى حاضر مى‏شود براى خريد كتاب الكترونيك‌ هزينه‌ جداگانه‏اى‌ بپردازد.

تاريخچه كتاب الكترونيك

كتاب‌ الكترونيك‌، نخستين‌ بار در اوايل دهه 1960م در آزمايشگاه توليد شد و در سال 1971 تـبديل مـتون كلاسيك به كتاب الكترونيك آغاز گرديد؛ اين‌ كتاب‏ها‌ نخستين‌ كتب الكترونيك بودند. سهولت ماشين‏نويسى با رايانه در‌ مقايسه‌ با شيوه سنتى و نيز پيشرفت روزافزون فناورى رايانه و پيدايش قابليت‏هايى همچون مقابله امـلاء كلمـات، نـاشران را بر آن داشت‌ تا‌ در‌ فعاليت‏هاى خـود اين وسـيله را بـه خدمت گيرند.

سرانجام در‌ سال 1991 شركت سونى براى اولين بار ابزار مطالعه كتاب الكترونيك را در ايالات متحده عرضه كرد. اين‌ دستگاه‌ قادر‌ بود محتويات يك ديسكت نـورى 8 سـانتى‏مترى را بـا ظرفيت ذخيره‏سازى يك‌ صد‌ هزار صفحه متن، نمايش دهـد. البـته هنگام عرضه اين محصول، چند كتاب الكترونيك از جمله دائرةالمعارف‌ كامتون‌، فرهنگ‌ American Heritage و گنج‏واژه Rogets در بازار وجود داشت. دستگاه توليدى شركت سونى‌، بـه‌ رغـم‌ بـرخوردارى از قابليت جستجوى واژگان كليدى، چندان خوش‏دست نبود و مورد پسند كاربران واقـع نشد‌.

در‌ سال‌ 1991 شركت اَپِل (Apple) محصولى جديد به بازار عرضه كرد كه در مقايسه با‌ ابزار‌ مطالعه كتاب الكترونيك شركت سونى، از كيفيت بـالاترى بـرخوردار بـود. به دنبال عرضه‌ اين‌ محصول‌، شركت وُيِيج (Voyage) در سال 1992 اقدام به نشر مـجموعه‏اى از آثـار چند رسانه‏اى‌ خود‌ كرد كه با اين دستگاه سازگارى داشت.

در سال 1996 حدود 250 عنوان‌ كتاب‌ بر‌ روى شبكه اينترنت قرار گـرفت. تـا پايان قـرن بيستم، هزاران جلد كتاب به صورت ديجيتالى‌ از‌ طريق اينترنت در دسترس كاربران قـرار گـرفت و آنـها مى‏توانستند كتاب‏ها را مطالعه‌، چاپ‌ و يا‌ حتى روى دستگاه خود بارگذارى (Download)كنند. در همان سال با پيشرفت ابـزارهاى مـطالعه كتـاب‌ الكترونيك‌، چند‌ ناشر معتبر ايالات متحده براى فعاليت‏هاى نشر الكترونيك خود بخش جداگانه‏اى در‌ نظر‌ گـرفتند.

در مـجموع، مى‏توان گفت اينترنت بيش از هر عامل ديگرى در رواج كتاب الكترونيك مؤثر‌ بوده‌ است؛ بـه گـونه‏اى كه امـروز ديگر نمى‏توان آمار دقيقى از تعداد كتاب‏هاى‌ الكترونيك‌ موجود بر روى شبكه اينترنت ارائه داد‌.

مزايا‌ و معايب‌ كتـاب الكتـرونيك

كتاب الكترونيك در مقايسه با‌ كتاب‏هاى‌ سنتى، از مزاياى قابل توجهى سود مى‏برد كه عبارت‏اند از:

1. ذخـيره انـبوهى از‌ اطـلاعات‌ در حجم بسيار كم، به‌ طور‌ متوسط 500‌ جلد‌ كتاب‌ بر روى هر لوح فشرده)؛

2. امكان‌ ذخيره‏سازى‌ و يادداشت بردارى از بـخش‏هاى مـورد نياز براى مطالعه و دسترسى بعدى؛

3. امكان استفاده‌ هم‏زمان‌ از امكانات جانبى؛ به طـور مـثال‌، يافـتن معناى واژگان ناآشنا‌ در‌ يك فرهنگ لغت در حين‌ مطالعه‌ يك كتاب؛

4. تسهيل فعاليت‏هاى پژوهشى، از قبيل جستجوى واژگان كليدى و مـقايسه مـتون؛

5. امـكان‌ بهره‏گيرى‌ از ساير رسانه‏ها مانند صدا‌ و تصوير‌ همراه‌ با متن؛

6. امكان‌ تغيير‌ قـالب و شـكل متون، همچون‌: تعيين‌ اندازه قلم، طول سطر و حجم صفحه نمايش بنابر سليقه كاربر؛

7. حمل و نقل آسـان.

البـته‌ امتيازات‌ يادشده نسبى است و به عواملى مانند‌: نرم‏افزار‌، قالب‏هاى ذخيره‏سازى‌ اطلاعات‌ و زيرسـاخت‏هاى‌ اطـلاعاتى بستگى دارد.

كتاب‏هاى‌ الكترونيك با وجود برخوردارى از مـزاياى ارزشـمند و كارآمـد، در مقايسه با كتاب‏هاى سنتى نقاط ضعفى‌ نـيز‌ دارنـد كه به بعضى از آنها‌ اشاره‌ مى‏شود‌:

1. ضرورت‌ استفاده‌ از ابزار مطالعه‌ كتاب‌ الكترونيك براى مـطالعه آن؛

2. لزوم آشـنايى با روش كار دستگاه كتاب الكترونيك، اعـم از رايانـه و ابزار‌ مـطالعه‌ كتـاب‌ الكتـرونيك؛

3. هزينه سنگين كتاب الكترونيكى و ابزار آنـ‌؛

04‌ كيفـيت‌ نامطلوب‌ نمايش‌ متن‌ در كتاب‏هاى الكترونيك و نيز خستگى چشم و بعضاً ضعف بينايى حـاصل از مـطالعه مداوم صفحه نمايش، از بزرگ‏ترين كاستى‏هاى كتـاب‏هاى الكترونيكى به شمار مـى‏رود و بـدون رفع اين مشكل‌، كتاب الكترونيك بـه جـايگاه واقعى خود دست نخواهد يافت. به همين دليل، كاربران هنوز هم مطالعه كتاب‏هاى سـنتى را تـرجيح مى‏دهند.

26 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

27 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10