Skip to main content
فهرست مقالات

گزارشی از نخستین جشنواره نرم افزارهای اسلامی

(10 صفحه - از 58 تا 67)

خلاصه ماشینی:

"اما یکی از چالش‌های موجود که توسط تدوین‌کنندگان برنامه چهارم مدنظر واقع شده، در معرض خطر قرار گرفتن زبان فارسی است و در این برنامه به حضور وسیع‌تر و مؤثرتر زبان فارسی در محیطهای مجازی اشاره شده است که در این زمینه تجربه مراکز اسلامی در سطح ملی می‌تواند کارگشا واقع شود و بالاخره چالش اساسی دیگر در این عرصه، تهاجم فرهنگی است که برنامه‌نویسان برای مقابله با این مسئله پیش‌بینی کرده‌اند که مراکزی طراحی شود تا امکان استفاده از آن برای عموم فراهم شود و این از مواردی است که حوزه دین می‌تواند با فعالیت در این عرصه و تولید محتوای فرهنگی، در جهت تقویت ارزش‌های فرهنگی و دینی گام بردارد. لطفا در خصوص سابقه جشنواره و چگونگی شکل‌گیری آن توضیح دهید؟ در ماه مبارک رمضان سال گذشته، به پیشنهاد وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی در جلسه‌ای که با حضور جناب حجة الاسلام شبیری و جناب آقای سمیعی برگزار شده بود، بحث شکل‌گیری جشنواره مطرح شد؛ اما به دلیل کمی وقت برگزاری آن به اردیبهشت یا خرداد ماه 84 موکول شد و حدودا از میانه اردیبهشت ماه اعلان گردید که جشنواره تا قبل از 15 خرداد برگزار شود و اجرای آن به عهده شرکت تعاونی مراکز اطلاع‌رسانی علوم اسلامی گذاشته شد. نرم‌افزار جامع الاحادیث - نسخه 2/5 تولید: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در این برنامه 187 عنوان کتاب در 442 جلد از 90 مؤلف در موضوعات مختلف با امکانات قابل توجه ارائه شده است."

صفحه: از 58 تا 67
58 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

59 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

هستيم. امروز بحمدالله قم در هر زمينه‏اى از‌ علوم‌ اسلامى‌ سرآمد است و اكنـون شـاهديم كه سـربازان امام زمان(عج) با به‏كارگيرى فنّاورى‌ جديد‌، گام‏هاى‌ مؤثرى در گـسترش علوم اهل‏بيت(ع) برداشته‏اند و از اين جهت نيز قم منشا توليد و انتشار‌ علم‌ در‌ جهان شده است. اميدواريم با گسترش اين نهضت عـلمى زمـينه‏ساز ظـهور آقا امام زمان‌(عج‌) باشيم.

در ادامه مراسم، آقاى طالب‏پور، مدير مـؤسسه تـبيان، به بيان گوشه‏اى از‌ نخستين‌ فعاليت‏هاى‌ رايانه‏اى علوم اسلامى پرداختند. وى شروع اين فعاليت‏ها را به سال‏هاى 65 و 66 نسبت‌ دادند‌ و افـزودند: در سـال 66 بـا همكارى مركز تحقيقات مخابرات، رايانه‏اى در اختيار ما‌ قرار‌ گرفت‌ و ما به گـردآورى اطـلاعات و مـطالب جهت سهول الوصول كردن آنها از طريق رايانه اقدام كرديم‌. در‌ سال اول فعاليت، سرعت كار بسيار پايين بود؛ ولى مـى‏توان گـفت كهـ‌ مقدمه‌ خيلى‌ از كارها در آن سال فراهم شد.

در سال 67 طى جلسه‏اى در خدمت آقاى‌ خاتمى‌ كه‌ وزير وقـت فـرهنگ و ارشاد اسلامى بودند، قراردادى در زمينه ده جلد اول‌ بحارالانوار‌ منعقد كرديم. در آن سال به محضر حضرت آيةالله العـظمى زنـجانى رسـيديم و نظر شرعى ايشان را‌ در‌ مورد استفاده از سهم مبارك امام در پيشبرد اين گونه فعاليت‏ها جويا‌ شديم‌. ايشـان اسـتفاده از سهم مبارك امام را‌ در‌ اين‌ زمينه، از مصاديق بارز مصرف سهم امام‌ خواندند‌.

وى همچنين بـه جـلسه‏اى كه بـا مقام معظّم رهبرى داشتند، اشاره كردند و افزودند‌: بعد‌ از طرح اين مسئله از‌ طرف‌ ما، رهبر‌ معظّم‌ انـقلاب‌ از اين مـوضوع به گرمى استقبال‌ كردند‌ و اين ديدار مقدمه‏اى شد تا فعاليت‏ها را به صورت منسجم‏تر و صـحيح‏تر پيشـ‌ بـبريم‌.

وى در ادامه با اشاره به‌ اينكه از بزرگ‏ترين مخاطرات‌ اين‌ عرصه، بسنده كردن به مسئله‌ سهل‌ الوصول كردن مـنابع اسـت، خـواستار آن شدند تا انديشمندان و متخصصان به جاى اين‌ كار‌ به توليد محتوا بپردازد و بـه‌ گـونه‏اى‌ نشود‌ كه ابزار از‌ طرف‌ حوزه فراهم شود و ديگران‌ توليد‌ محتوا كنند؛ بلكه جايگاه محتوا و توليد فكر را در حـوزه و مـراكز دينى حفظ كنند‌ و ارتقاء‌ دهند.

سپس محمد سميعى، رئيس پژوهشكده‌ فرهنگ‌، ارتباطات و هـنر‌ نـيز‌ سخنانى‌ ايراد كردند. وى در‌ اين سخنان با اشاره به فـراز و فـرودهاى دو دهـه فعاليت در زمينه نرم‏افزارهاى علوم اسلامى‌ در‌ حوزه عـلميه قـم ، به تحليل اين‌ فعاليت‌ پرداختند‌.

سميعى‌، ارتباط‌ بين حوزويان و دانشگاهيان‌ و تربيت‌ حوزويانى كه بـه دانـشگاه گرايش دارند و نيز دانشگاهيانى كه بـه حـوزه روى آورده‏اند را از بـركات‌ انـقلاب‌ اسـلامى‌ برشمرد و در ادامه گفت: از طريق ارتباط‌ بـين‌ حـوزه‌ و دانشگاه‌، افق‏هاى‌ تازه‏اى‌ هم در دانشگاه‏ها و هم در حوزه‏هاى علميه پديدار شد. يكى از اين افق‏ها، تحقيقات بـين رشـته‏اى بود كه باعث بروز نوآورى‏هاى فراوانى شـده است. در دنياى امروز‌، نـوآورى در كنـار قبول حقيقت و فناورى سه عـامل پيشـرفت و توسعه جوامع بشرى‏اند.

وى از عوامل ارتقاء در توليد نرم‏افزارهاى علوم اسلامى را فعاليت‏هاى بين رشته‏اى افـرادى در اين زمـينه دانست‌. و پرورش‌ افرادى را كه نياز حـوزه را بـه ابـزارى چون رايانه درك كردهـ‏اند و عـلم رايانه را هم به‏خوبى مـى‏دانند، زمـينه‏ساز بروز نوآورى در عرصه توليدات رايانه‏اى علوم اسلامى خواند.

سميعى‌، فعاليت‏ها‌ و برنامه‏ها را در زمينه نرم‏افزار عـلوم اسـلامى به دو حوزه تقسيم كرد:

1. حوزه اطلاع‏رسانى (مـديريت اطـلاعات پژوهشى)؛

2. حـوزه‏اى كه رايانـه را بـه‏عنوان رسانه‌ در‌ جهت ترويج و تـبليغ علوم معرفتى‌ در‌ خود جاى داده است.

وى در ادامه گفت: برنامه‏هاى حوزه اطلاع‏رسانى به دو دسته‏اند: نخست، برنامه‏هايى كه مـنابع اصـلى را سامان مى‏دهند، مثل معجم‌ الفاظ‌ احـاديث شـريفه، و دوم بـرنامه‏هايى‌ كهـ‌ مـنابع تحقيقاتى را حمايت مـى‏كنند و دسـترسى به منابع پژوهشى را آسان مى‏كنند و براى مخاطبان عام طراحى مى‏شوند.

اما در حوزه دوم، برنامه‏هايى كه داراى مخاطب عام بـودند، بـرنامه‏هايى بـودند كه‌ به‌ اينترنت و نرم‏افزارها به عنوان يك رسـانه تـوجه مـى‏كردند. تـصور بـنده اين اسـت كه در حوزه علميه كار از دسته اول شروع شد و هرچه گذشت به دسته دوم نزديك‏تر شد؛ اما‌ هيچ‏كدام‌ از اين‌ دو دسته هنوز در نهايت شكوفايى ارائه نشده‏اند.

وى مشكل موجود در مورد دسته اول را مشكل‌ اقتصادى برشمرد و گـفت: در مورد اين نرم‏افزارها مخاطبى كه بتواند از‌ جهت‌ اقتصادى‌ سيستم را تأمين كند، وجود ندارد و توليد نرم‏افزارهاى علوم اسلامى نيازمند پشتيبانى و تخصيص يارانه است، هرچند كه ‌‌مديريت‌ سيستم‏هاى يارانه‏اى در كشور ما مشكلات خاص خود را دارد.

سـميعى هـمچنين مشكل‌ موجود‌ در‌ مورد دسته دوم را نبود فرهنگ لازم در زمينه مالكيت معنوى و فكرى برشمرد و افزود: در‌ كشور ما به علل مختلف تاريخى و فرهنگى، بحث اقدام به مالكيت فكرى و كالاى‌ معنوى چندان جدى گرفته‌ نـشده‌ اسـت. به همين جهت، كپى‏هاى غير مجاز باعث اُفت وضعيت مالى شركت‏هاى توليدكننده مى‏شود كه اين افت از جهتى قابل بررسى است و آن اينكه اگر كپى‏رايت را در داخل كشور بـپذيريم‌، ولى كپى‏رايت نـرم‏افزارهاى خارجى را از اين امر استثنا بدانيم، قـيمت نـرم‏افزار را پايين آورده‏ايم؛ يعنى پيش‏زمينه ذهنى مردم ما قيمت پايين در مورد نرم‏افزارهاست.

بهترين راه براى رفع اين مشكل‌، فرهنگ‏سازى‌ است استفاده‏كنندگان از نرم‏افزارهاى اسلامى اگر بدانند كه كپى‏رايت از نظر شرعى مجاز نـيست، بـه سوى اين عمل نمى‏روند.

وى در ادامـه سـخنان خود نرم‏افزارهاى اسلامى را در ايران از‌ موفق‏ترين‌ نرم‏افزارها دانست و با اشاره به حضور گسترده مراكز اسلامى در نمايشگاه‏ها و استقبال چشمگير مردم از بخش نرم‏افزارهاى اسلامى

60 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

61 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

62 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

63 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

64 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

65 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

66 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

67 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10