Skip to main content
فهرست مقالات

بایسته های نرم افزار جامع فقه اهل بیت(ع

نویسنده:

(2 صفحه - از 8 تا 9)

خلاصه ماشینی:

"بایسته‌های نرم‌افزار جامع فقه اهل‌البیت(ع) علی روح‌الهی خراسانی اشاره از دو دهه قبل، در سایه فناوری نوین تسهیل دسترسی پژوهشگران به منابع و متون اسلامی به خصوص فقه، شروع شده است و مؤسسات و مراکزی چند به تولید این نوع نرم‌افزارها پرداخته‌اند و کتابخانه‌های بزرگ نرم‌افزاری، مانند: معجم فقهی، عقائدی و احکام و معجم فقه الجواهر (1) در این زمینه تولید یافته‌اند و به تازگی برنامه فقهی دیگری به نام جامع فقه اهل‌البیت(ع) در دسترس محققان قرار گرفته است؛ که البته انتظار می‌رود این نرم‌افزار بتواند پاسخگوی کاستی‌ها و چالش‌های موجود باشد و راه تحقیق را آسان‌تر نماید. 3. دسترسی به ابواب کتب فقهی به شکل گروهی در تحقیقات نقش مهمی دارد، اما در برنامه این قابلیت در نظر گرفته نشده است؛ مثلا محقق می‌خواهد بداند چه کتبی موضوع تحقیق او را مانند: الخمس، الانفال و یا اللقطه دربردارند و یا موضوع مزبور در کدام جلد و صفحه می‌باشد، اگر چه در قسمت فهرست گزینشی، این امکان درنظر گرفته شده ولی به‌علت وجود الفاظ مشترک مانند خمس و خمس انتخاب ابواب خاص، مشکل است."

صفحه: از 8 تا 9
8 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

‌ ‌‌‌بـايسته‏هاى‌ نرم‏افزار جامع فقه اهل‏البيت(ع)

على روح‏الهى خراسانى

اشاره

از دو دهه قبل، در‌ سايه‌ فناورى‌ نـوين تـسهيل دسـترسى پژوهشگران به منابع و متون اسلامى به خصوص فقه، شروع شده است و مؤسسات‌ و مراكزى چند بـه توليد اين نوع نرم‏افزارها پرداخته‏اند و كتابخانه‏هاى بزرگ نرم‏افزارى، مانند: معجم‌ فقهى، عقائدى و احكام و مـعجم‌ فقه‌ الجواهر (1) در اين زمينه تـوليد يافـته‏اند و به تازگى برنامه فقهى ديگرى به نام جامع فقه اهل‏البيت(ع) در دسترس محققان قرار گرفته است؛ كه البته انتظار مى‏رود اين نرم‏افزار بتواند پاسخگوى كاستى‏ها‌ و چالش‏هاى موجود باشد و راه تحقيق را آسان‏تر نمايد.

در اين نوشتار، ضمن تـشكر و تقدير از توليد كنندگان اين برنامه، به بخشى از كاستى‏ها و نقاط ضعف آن اشاره مى‏شود تا در نسخه‏ى‌ آتى‌ اين نرم‏افزار؛ يعنى نسخه پژوهشى، مورد توجه قرار بگيرد.

نرم‏افزار جامع فقه اهل‏البيت(ع) از نگاهى ديگر

نرم افزار «جـامع فـقه اهل‏البيت(ع) » به همت مركز تحقيقات كامپيوترى علوم اسلامى طراحى و توليد‌ شده‌ است. برنامه‏نويسان اين پروژه تلاش نمودند براى سامان بخشيدن به امر تحقيق و پژوهش در زمينه مباحث فقهى قابليت‏هايى كارآمد و امكاناتى چشمگير در اين لوح فـشرده قـرار دهند تا پژوهشگران‌ تحقيقات‌ فقهى خود را با عمق و وسعت بيشترى به انجام برسانند؛ ولى وجود برخى كاستى‏ها و عدم دقت كافى در ارائه بعضى از مطالب، مشكلاتى را براى كاربران ايجاد نموده است‌. در‌ ذيل‌ به بـعضى از كاسـتى‏ها و بايسته‏هاى‌ اين‌ نرم‏افزار‌ اشاره مى‏شود:

1. استفاده بى‏رويه از زبان تصويرى براى نشان دادن بعضى از قابليت‏ها به جاى نوشتار به‏خصوص در فهرست‏ها، اگر چه‌ جذابيت‌ و گرافيك‌ آن را بالا برده است، ولى در بعضى‌ موارد‌ مشكلاتى را بـراى اسـتفاده‏كنندگان ايجـاد نموده است. از اين‏رو، بهتر بـود بـعضى از قـابليت‏هاى مهم مانند فهرست كتب در‌ قسمت‌ مقايسه‌ كتب، از نوشتار استفاده مى‏شد و يا با كليك روى نام‌ كتاب، فهرست كتب نمايش مى‏يافت.

2. فهرست كتب در قسمت نـمايش، بـر اسـاس موضوع و الفبا تنظيم شده است، يعنى‌ ابتدا‌ كتـب‌ فـقهى و سپس كتب اصطلاحات و پس از آن كتب تاريخ فقها و در‌ انتها‌ كتب تاريخ فقه قرار دارد و در هر بخش نيز تنظيم كتب به ترتيب الفـبايى اسـت؛ امـا‌ كاربر‌ اين‌ تقسيم‏بندى دوگانه را احساس نمى‏كند و به نظر مى‏رسد كه فـهرست داراى ترتيب‌ خاصى‌ نيست‌ و ذوقى تنظيم شده است. از اين‏رو، بهتر بود يا تقسيم‏بندى موضوعى فوق در فهرست‌ درختى‌ اعمال‌ مى‏گشت و فـهرست درخـتى بـا چهار عنوان اصلى آغاز مى‏شود و سپس كتب زير مجموعه آن‌ بر‌ اسـاس حـروف الفبا باز مى‏شدند و يا از ابتدا عناوين كليه كتب بر اساس‌ حروف‌ الفبا‌ تنظيم مى‏شد. افزون بر اين، در قسمت دامـنه كتـابى، امـكان جستجو در فهرست‏ها در‌ نظر‌ گرفته نشده است. همچنين در همين قسمت، در صورت مرتب‏سازى بـراساس نـام مـؤلف‌ يا‌ موضوع‌ و تأييد آن، در فهرست كتب تغييرى انجام نمى‏گيرد.

3. دسترسى به ابواب كتب فقهى به شـكل‌ گـروهى‌ در تـحقيقات نقش مهمى دارد، اما در برنامه اين قابليت در نظر‌ گرفته‌ نشده‌ است؛ مثلاً محقق مى‏خواهد بداند چـه كتـبى موضوع تحقيق او را مانند: الخمس، الانفال و يا‌ اللقطه‌ دربردارند‌ و يا موضوع

9 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10