Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل درونمایه های «سووشون» از نظر مکتب های ادبی و گفتمان های اجتماعی

نویسنده:

ISC (14 صفحه - از 41 تا 54)

کلیدواژه ها :

سووشون ،آثار داستانی سیمین دانشور ،گفتمان‌های اجتماعی ،مکتب‌های ادبی

کلید واژه های ماشینی : سووشون ، رمان ، دانشور ، ادبی ، سیمین دانشور ، فارسی ، درونمایه ، مکاتب ، جستار رمان‌های سیمین دانشور ، ادبیات معاصر داستانی فارسی

در این جستار رمان‌های سیمین دانشور، به‌ویژه سووشون که پرفروش‌ترین رمان فارسی است، تجزیه و تحلیل شده است. زاویه ورود مقاله حاضر، تحلیل این اثر از نظر مکتب‌های ادبی است. اما از آنجا که آثار ادبی فارسی چندان با مبانی و ویژگی‌های مکاتب ادبی غربی انطباق ندارند، کوشش شده است نوآوری‌ها و وجوه ممیزه آثار دانشور بازشناسی شود. همچنین، از زاویه نگاه گفتمان‌های اجتماعی نیز درونمایه‌‌های آثار وی تحلیل شده و دیدگاه‌های نویسنده در مصاحبه‌ها و گفتگوهای سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. به نظر می‌رسد راز اقبال عمومی خوانندگان نسبت به آثار دانشور در این است که او با اتکا بر توانایی ممتاز ادبی، دانش زیبایی‌شناسی، فراست در اندیشه‌ورزی و صداقت در آفرینش ادبی، آثاری ممتاز آفریده و ضمن بهره‌گیری از میراث‌های اسطوره‌ای و گنجینه‌های عناصر فرهنگی اسلامی ـ ایرانی، از قدرت بازآفرینی هنری و ادبی خوبی نیز برخوردار بوده است. ظریف‌تر آنکه او در کنار درگیری با چالش‌های اجتماعی و سیاسی، در بیان حقایق مربوط به مصالح ملی و انسانی، برنامه‌های استعماری و اشغالگری پنهان و آشکار به نحوی جامع، ابتکاری و نوآورانه گفتمان‌های روزگار، صداقت تمام داشته و توانسته است ادبیات داستانی معاصر را با جنبه‌های بومی آشتی دهد. در حالی که تا زمان او این گفتمان‌ها عمدتا تقلیدی از مسلک‌های وارداتی مادی و مارکسیستی بود و یا از ناحیه ادبیات پوچگرای ناشی از سرگردانی مدرنیسم، به ادبیات معاصر داستانی فارسی راه پیدا کرده بود. بنابراین، راه نوینی که دانشور گشوده است، مبتنی بر گفتمان مقاومت با تکیه بر مبانی و میراث‌های اسطوره‌ای ایرانی و اسلامی است.

خلاصه ماشینی:

"برای یافتن پاسخ پرسش‌های چهار و پنج، ممکن است مطالعه جامع‌تر آثار داستانی معاصر، به نظر سومی نیز منتج شود و محقق را به واقعیتی جدید رهنمون گردد؛ یعنی آثاری مشهورتر و تراز اول بتوان یافت که در عین تعامل با مکاتب ادبی جهان،‌ظرف ظهور شگردهایی ویژه و توانایی‌هایی متمایز و با قدرت بازآفرینی چشمگیر، واقع شده باشد که افزون بر سبکی متمایز و تنوع آثار، از نعمت اقبال عمومی خوانندگان و افزونی چشمگیر شمارگان نیز برخوردار باشند و در آثارشان روح ادبیات ایرانی و سبک و سجیة زبان فارسی، شگردها و شیوه‌های ادبی اروپایی را هضم کرده باشد و این گونه آثار در عین حال که در فن رمان نوشته شده‌اند، صنعت ادبی ایرانی به شمار آیند و در شالوده و طرح و پیرنگ و شخصیت‌پردازی عناصری از اسطوره‌های ایرانی، درونمایه‌های مشخص عرفانی و بن‌مایه‌های فرهنگ اسلامی‌ـ‌ایرانی و دغدغه‌های انسانی و بی‌قراری‌ها و درون‌مایه‌های مقاومت‌برانگیز آرمانی آن چنان به هم تنیده باشند که در عین رئالیستی بودن سمبولیستی هم باشند. نظری بر آثار دانشور آثار دانشور، به ویژه رمان بزرگ و مشهور «سووشون» نه تنها محصول ادبی زنان ایرانی را ارتقاء بخشید، بلکه در شکوفایی مجموعه انواع ادبی داستانی معاصر فارسی تأثیری بسزا به جای گذاشت و به همین دلیل دانشور را به تمام معنی می‌توان داستان‌نویس حرفه‌ای و خوش تکنیک و نوآور خواند که قلب قلمش همیشه می‌تپد و به رغم گذشت زمان و سپری شدن چندین دهه ـ نزدیک به نیم قرن ـ از آفرینش ادبی، هنوز نوآوری و سخن تازه از خامه اش جاری است و کهنه شدنی نیست و آثارش دائما در حال تجدید چاپ است و خوانندگانش نیز نسل به نسل کاهش نمی‌یابند."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.