Skip to main content
فهرست مقالات

معرفی نخستین نرم افزار فارسی، عربی و انگلیسی سازماندهی و استناددهی منابع؛ پژوهیار

(8 صفحه - از 48 تا 55)

کلیدواژه ها :

استناد ،مدیریت استناددهی ،پژوهیار ،معرفی نرم‌افزار

کلید واژه های ماشینی : اطلاعات ، پژوهیار ، استناددهی ، نرم‌افزار ، منابع اطلاعاتی ، انگلیسی سازماندهی و استناددهی منابع ، استناد ، کتابخانه ، ذخیره ، سازماندهی منابع اطلاعاتی

جستجو، گردآوری و سازماندهی منابع اطلاعاتی، تحقیقاتی و پژوهشی از یک سو و استناددهی به منابع مورد استفاده قرار گرفته از سوی دیگر، همواره یکی از مسائل مهم و ضروری پژوهشگران بوده است. به موازات رشد و توسعه فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی، کتابخانه‌ها، دانشگاه‌ها، مراکز اطلاع‌رسانی، علمی و پژوهشی، به ابزارهای ذخیره و بازیابی اطلاعات مناسب و سودمند مجهز شدند و همچنین، ایجاد و توسعه شبکه وب و اینترنت جهانی، منجر به دسترسی پژوهشگران به منابع بی‌شمار اطلاعاتی شد. به این ترتیب، چالش اولیه پژوهشگران در زمینه چگونگی دسترسی به منابع اطلاعاتی تا حد زیادی برطرف شده است. اما چالش دوم، یعنی چگونگی استناددهی و ارجاع به منابع اطلاعاتی استفاده‌شده، همچنان مشکلاتی را برای پژوهشگران ایجاد می‌کرد. نوشتار حاضر، با مروری کلی به برخی چالش‌های موجود در زمینه استناددهی به منابع علمی، به معرفی نرم‌افزار پژوهیار، به عنوان اولین نرم‌افزار فارسی‌زبان مدیریت استناددهی و ارجاعات می‌پردازد، ویژگی‌ها و قابلیت‌های آن را در همه مراحل جستجو، ذخیره و بازیابی اطلاعات برمی‌شمارد و امکانات آن را در زمینه مدیریت استناددهی معرفی می‌کند.

خلاصه ماشینی:

"3. استناددهی در محیط واژه‌پرداز Word بعد از نصب افزونه پژوهیار برای Word، یک نوار ابزار در محیط آن تحت عنوان برگه Pajoohyar ایجاد می‌شود که به کمک آن می‌توان از منابع موجود در کتابخانه پژوهیار به هنگام نوشتن مقاله استفاده کرد. مطالعات آینده پژوهشی پژوهیار مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) برای گسترش نرم‌افزار پژوهیار به عنوان نخستین نرم‌افزار فارسی‌زبان مدیریت استناددهی و ارجاعات، امکاناتی را در نظر گرفته که گزیده‌ای از آن‌ها به شرح زیر است: - امکان همزمان‌سازی 1 (استفاده همزمان از کتابخانه شخصی خود در پژوهیار در مکان‌های مختلف): به طوری که پژوهشگر را قادر می‌سازد، از طریق هر رایانه‌ای که به اینترنت متصل است، به داده‌ها و منابع خود در نرم‌افزار دسترسی و نسبت به روزآمدسازی اطلاعات خود اقدام کند؛ - امکان استفاده از بانک‌های جانبی «مستند مشاهیر»: به گونه‌ای که کاربر می‌تواند بانک‌های جانبی قابل پشتیبان را در نرم‌افزار به کار گیرد؛ - ارائه نسخه مستقل از مرورگر موزیلا فایرفاکس: در این حالت، کاربر می‌تواند بدون اتصال به اینترنت و بدون نیاز به مرورگر، نسبت به مدیریت استنادها و منابع علمی خود اقدم کند؛ - افزودن موتور جستجو در پایگاه‌های داده‌ای نور: در این حالت، کاربر از طریق مکانیزم‌های جستجوی تعبیه‌شده در محیط خود نرم‌افزار و بدون نیاز به مراجعه به پایگاه اطلاعاتی مجموعه نور، قادر به جستجو و فراخوانی اطلاعات از این پایگاه‌ها خواهد بود؛ - افزوده شدن پایگاه‌های فارسی بیشتر تحت پشتیبانی پژوهیار؛ - افزوده شدن شیوه‌های استناددهی استاندارد فارسی؛ - افزوده شدن امکانات جانبی از قبیل: فیش‌برداری، ضبط صدا و ذخیره آن به عنوان فایل صوتی و‌..."

صفحه: از 48 تا 55
48 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

49 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

50 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

51 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

در حـال حاضر، این نرم‌افزار‌ از‌ بانک‌های اطلاعاتی زیر پشـتیبانی مـی‌کند و پژوهـشگران قـادر هـستند بـا جستجو در هر یک از آن‌ها به ذخیره منابع بازیابی‌شده در نرم‌افزار پژوهیار بپردازند‌. عناوین‌ برخی از این پایگاه‌ها و بانک‌های‌ اطلاعاتی‌ به شرح زیر هستند:

* عناوین برخی از پایگاه‌های فارسی که تـوسط نرم‌افزار پشتیبانی می‌شود، عبارت‌اند از:

- سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، (نشانی‌: www‌.nlai.ir)؛

- کتابخانه سیمرغ‌ (www‌.nosa.com)؛

- پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (www.irandoc.ac.ir)؛

- پایگاه تخصصی مجلات نور (www.noormags.ir)؛

- سیستم یکپارچه کتابخانه دانشگاه‌های آزاد اسلامی (sika.iau.ir)؛

- پایگاه نـشریات الکـترونیکی‌ دانشگاه‌ تهران؛

- پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (سید).

نرم‌افزار پژوهیار قابلیت پشتیبانی از سایر پایگاه‌های اطلاعاتی و تولیدات علمی نهادها و مراکز علمی و دانشگاهی داخل کشور را نیز دارد.

* عناوین برخی از پایگاه‌های‌ لاتین‌ کـه تـوسط‌ نرم‌افزار پشتیبانی می‌شود:

 کتابخانه کنگره آمریکا (www.loc.gov)؛

 آمازون (www.amazon.com)؛

 روزنامه نیویورک تایمز (www‌.nytimes.com).

شیوه نصب و استفاده از پژوهیار

بعد از دریافت نرم‌افزار‌ از‌ طریق‌ پايگاه اينترنتي www.pajoohyar.ir و نصب آن، در گوشه سـمت چـپ مرورگر موزیلا فایرفاکس علامت پژوهـیار ظـاهر ‌‌می‌شود‌؛ به این ترتیب، نرم‌افزار به صورت افزونه‌ای (Plug-in) برای مرورگر موزیلا فایرفاکس‌ نصب‌ می‌شود‌. با کلیک روی این علامت، قاب پژوهیار در نیمه پایینی صفحه نـمایان مـی‌شود که این‌ قاب شـامل سـه ستون اطلاعاتی است (شکل 1).

/

شکل 1: قاب پژوهیار

/

مراحل نصب و استفاده‌ از پژوهیار

1. ستون یک‌: در‌ ستون یک، کتابخانه و دسته‌بندی الفبایی مجموعه‌های ایجادشده توسط پژوهشگر، نمایش داده می‌شود. همچنین برچسب‌هایی که به هر آیـتم اخـتصاص داده شده نیز در این قسمت قابل مشاهده است. گفتني است می‌توان‌ آیتم‌ها را بر اساس برچسب‌ها جستجو نمود.

2. ستون دو: در این ستون، اطلاعات مربوط به مجموعه‌ها و آیتم‌های موجود در آن‌ها نمایش داده می‌شود. با انـتخاب هـر مجموعه یـا زیرمجموعه ایجادشده در‌ ستون‌ یک، رکوردهای موجود در آن قسمت در این ستون یا در ستون میانی نمایان می‌شود.

52 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

53 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

54 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

55 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40