Skip to main content
فهرست مقالات

شعر چیست؟ طلوع عروضی در فارسی میانه بحثی تازه پیرامون شعر عروضی فارسی

نویسنده:

ISC (30 صفحه - از 107 تا 136)

کلید واژه های ماشینی : شعر، فارسی، عروضی، وزن، شعر عروضی فارسی، عربی، قافیه، شعر عربی، قرآن، کلام

خلاصه ماشینی:

"شاید اشعار عروضی‌ نخستین نیز صورت کمال یافته جملات مسجع،و برپایه هجاهایی مکرر و متساوی‌ در دو قرینه بوده و محدودیت هجاها،بناچار تنگی دایره وزنی را همراه داشته‌ است و بنا به گفته شمس قیس در المعجم واحدهای کوچک صوتی وزنی برای تنوع‌ اوزان باهم آمیخته شده و معیارهای وزنی و وزنهای متعددی،پدید آورده است: «و بحکم آنکه کلام منظوم بر هیچیک از این ارکان سه‌گانه علی سبیل الانفراد خوش آیند و مقبول طباع نمی‌آمد،نه بر اسباب مفرده چنانک گفته‌اند: تا کی ما را در غم داری‌ تا کی بر ما آری خواری و نه بر اوتاد مفرده چنانک گفته‌اند: چرا عجب ندارم از نگار من‌ که بی‌گنه برون شد از کنار من و نه بر فواصل مفرده چنانک گفته‌اند: چه کنم صنما چو دلم ستدی‌ بکشم ز تو هرچه کنی ز بدی آن را با یکدیگر ترکیب کردند تا از آن ترکیب اوزانی حاصل شد کی کلام‌ منظوم بدان اوزان مقبول طباع و مستعذب نفوس آمد»:76 اندیشمندان و سخنوران ایرانی از پس شکست سیاسی-و نه فرهنگی-تا مدتها با سکوتی شکوهمند و سراسر رمزوراز،خود را از مرکز قدرت دور نگاه‌ داشتند تا سرانجام زمینه‌های خودنمایی سرافرازانه در فرهنگ اسلامی برای ایشان‌ فراهم آمد و چون حکمرانان نو دولت اموی برای سازمان دادن به دستگاههای‌ تشریفاتی و سراپا تقلید خود و نیز اداره قلمروهای وسیع حکمرانی خویش دست‌ نیاز به سوی اقوام مغلوب دراز کردند،مردم فرزانه ایران با هوشیاری تمام و بتدریج ایشان را تحت نفوذ فرهنگی خویش درآوردند تا بالاخره در دوره عباسی‌ یکباره دستگاه خلافت و بسیاری از امور اجتماعی پهنهء فرمانروایی عباسی رنگ‌ ایرانی به خود گرفت و در کنار آن سخنوری ایرانی و علوم بلاغی نضج یافته در روزگار سامانی با ترجمه منافع مختلف از زبان فارسی میانه به لسان تازی اهل‌ ادب و اندیشه عربی را تحت تأثیر خود قرار داد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.