Skip to main content
فهرست مقالات

درآمدی بر چیستی، قلمرو، و چشم اندازهای فلسفه اقتصاد اسلامی

نویسنده:

ISC (28 صفحه - از 65 تا 92)

در دهه‌های اخیر، گسترش مطالعات انتقادی فلسفة اقتصاد، محققان اقتصاد اسلامی را با سؤالی جدی در مورد نقش مطالعات فلسفی در هویت بخشی به دانش اقتصاد اسلامی و ارتقای آن مواجه ساخته است. در این مقاله، با استفاده از روش تحلیل فلسفی، به بررسی چیستی، قلمرو، و چشم‌اندازهای فلسفة اقتصاد اسلامی در مقایسه با فلسفة اقتصاد متعارف می‌پردازیم. فرضیة اصلی مقاله آن است که این دو زمینة مطالعاتی می‌توانند در تعامل با یکدیگر، با پرداختن به جنبه‌های معرفت‌شناختی، هستی‌شناختی،انسان‌شناختی، و ارزش‌شناختی گزاره‌های اقتصادی، به ارتقای دانش اقتصادی کمک کنند. مطالعات فلسفة اقتصاد اسلامی ـ که از نظر نوع نگاه فلسفی (مضاف) و متعلق بررسی درجة دوم (مضاف‌الیه) از همتای خود متمایز است، دو دسته منافع بیرونی و درونی دارد. این رویکرد با گسترش منابع، ابزارها، و متعلق شناخت و ترویج نظام ارزشی متعالی، به بازسازی واقعیت اقتصادی در نظریه‌های اقتصادی یاری می‌رساند. از این گذشته، با این بررسی‌ها، خودآگاهی اقتصاددانان نسبت به ماهیت و توان نظریه‌های اقتصاد اسلامی افزایش می‌یابد و حلقه‌های مفقوده میان مبانی، نظریه‌پردازی، و اجرا در آثار اقتصاد اسلامی کشف می‌شود؛ و بدین ترتیب زمینة هویت‌بخشی به دانش اقتصاد اسلامی و تصحیح مسیر حرکت آن فراهم می‌گردد.

خلاصه ماشینی:

"اگر مطالعات فلسفة اقتصاد مشتمل بر بررسی‌های درجة دوم انتقادی و سازنده نسبت به دانش اقتصاد است، آیا اضافه کردن پسوند «اسلامی» به اقتصاد، ماهیت و قلمرو این مطالعات را تغییر می‌دهد؟ آیا تفاوت بین فلسفة اقتصاد فلسفة اقتصاد اسلامی در این است که آنها، به ترتیب، دو دانش متمایز اقتصاد و اقتصاد اسلامی را مورد تجزیه و تحلیل فلسفی قرار می‌دهند؟ آیا این دو نوع بررسی درجة دوم، از نظر چگونگی بررسی و تحلیل علم موضوع بررسی خود نیز متفاوت‌اند؟ الف) رویکردهای سه‌گانه در تعریف فلسفة اقتصاد اسلامی به طور کلی در تمایز فلسفة اقتصاد اسلامی از فلسفة اقتصاد می‌توان سه رویکرد متفاوت ارائه داد که آنها را به اختصار رویکرد تفاوت مضاف‌الیه، تفاوت مضاف، و تفاوت مضاف و مضاف‌الیه می‌نامیم: 1) تفاوت مضاف الیه: شاید در دسترس‌ترین تبیین از تفاوت مطالعات فلسفة اقتصاد با فلسفة اقتصاد اسلامی، تمایز میان مضاف‌الیه در فلسفة مضاف باشد. رویکرد پسینی به فلسفة اقتصاد اسلامی، تحلیل درجة دوم دانش اقتصاد اسلامی به عنوان دانش تحقق‌یافته را هدف‌گذاری می‌کند (تصحیح جهت حرکتی) این نوع بررسی، که مشابه مطالعات فلسفة اقتصاد متعارف است، می‌تواند در زمینه‌هایی همچون بانکداری و مالیة اسلامی مورد استفاده قرار گیرد. Little, Daniel, Philosophy of Economics, Rutledge Encyclopedia of the Philosophy of Social Science, Jessica Pfeifer & Santora Sarker (eds."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.