Skip to main content
فهرست مقالات

علی (ع) و انسان شناسی قرآنی

نویسنده:

ISC (22 صفحه - از 90 تا 111)

طبیعت و سرشت انسان در تفکر یهودی، مسیحی، مکتب‌های روان‌شناسی و از دیدگاه امام علی(ع) مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. انسان‌شناسی به شاخه‌های گوناگونی تقسیم می‌شود اما کانون این پژوهش انتروپوسوفی - Anthroposophy - است. برخی به کلی سرشت انسان را منکرند و انسان را حاصل الگوهای فرهنگی می‌دانند. در تفکر یهودی انسان بد و شرور نیست. تفکر مسیحی نگاهی خوش‌بینانه به انسان ندارد. در عصر روشنگری انسان بیشتر با طبیعتی خوب دیده می‌شد. با جنگ جهانی اول و دوم عده‌ای انسان را ذاتا شرور خواندند. در مکتب روان‌کاوی، انسان ذاتا بد و خودخواه است. فروید، هابز، بنتام، استوارت میل و کلیه لذت‌گرایان، این نظریه را باور دارند. در روان‌کاوی جدید مانند فرویدیسم نو و انسان‌گرایی، سرشت انسان مثبت دیده می‌شود. اریک فروم گاه انسان را بدسرشت و گاه خوب می‌خواند و از دلایلی برای دیدگاه کسانی که انسان را ذاتا بد و یا ذاتا خوب می‌خوانند بهره می‌گیرد. روان‌شناسان انسان‌گرا مانند مزلو و راجرز انسان را ذاتا بد نمی‌دانند. ویکتور فرانکل بنیان‌گذار مکتب معنی درمانی انسان را ذاتا خوب و خداجو می‌شناسد. در نگاه امام علی(ع) انسان با سرشتی خاص آفریده شده است. این سرشت نه یکسره بد و نه یکسره خوب است. انسان هم حیوان است هم فرشته. برخی سخنان امام، سرشت خوب انسان را نتیجه می‌دهد و تعدادی به ظاهر با مکتب روان‌کاوی فروید همخوان است. جمع میان این سخنان آن است که انسان می‌تواند خوب یا بد باشد پس انسان تنها خیر و یا تنها شر نیست بلکه استعداد خوبی و استعداد بدی را با هم دارد و خوبی‌های انسان ریشه در بدی‌ها ندارد بلکه بدی‌ها و خوبی‌ها فطری هستند.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.