Skip to main content
فهرست مقالات

بدیع در آیینه قرآن (2)

نویسنده:

(20 صفحه - از 37 تا 56)

کلید واژه های ماشینی : جناس، لفظ، قرآنی، معنی، جناس تام، اختلاف، اشتقاق، کلمه، جناس غیر تام، فعل

خلاصه ماشینی:

"«و اذا جاءهم أمر من الأمن» (1) نمونه‌های فارسی «جناس ناقص اختلافی»: ما آزموده‌ایم در این شهر بخت خویش بیرون‌کشید باید ازاین ورطه رخت خویش «حافظ» درشت است پاسخ ولیکن درست درستی، درشتی نماید نخست «ابوشکور بلخی» شرف مرد به جود است و کرامت بهسجود هرکه این هردو ندارد عدمش به ز وجود «سعدی» جز عشق تو هیچ نیست اندر دل ما عشق تو سرشته گشته اندر گل ما صد قافله دل بار به‌مقصد بستند برجای بماند این دل غافل ما «امام خمینی رحمه‌الله » تذییل ـ اگر اختلاف دو لفظ در حروفی باشد که از نظر تلفظ شبیه یکدیگر، اما در نوشتن متفاوتند بدان «جناس لفظی» گفته می‌شود، مانند: «أغنی و أقنی»، «ناضرة و ناظرة» و «محتضر و محتظر» (2) استاد همایی می‌گوید: «جناس لفظ یا لفظی در مقابل جناس خط آن است که کلمات متجانس در تلفظ یکی و در کتابت مختلف باشند، نظیر: «خوار و خار» و «خواست و خاست». تذییل 1ـ ازدواج: اگر دو لفظ متجانس ـ از هر قسم جناس که باشد ـ کنار یکدیگر ذکر شوند، آرایه‌ای را به نام «ازدواج» به وجود می‌آورند که به آن «جناس مزدوج، مردد، و یا مکرر» نیز گفته می‌شود، مانند: «و جئتک من سبأ بنبأ یقین»، «من قرع بابا و لج ولج و من طلب شیئا و جد وجد»، «الموءمنون هینون لینون» و «در مجلس بزم شما رود و سرود است و ما زار و نزار»."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.