Skip to main content
فهرست مقالات

ماهیت حقوقی و صلاحیت شوراهای عالی اداری در حقوق ایران

نویسنده:

(26 صفحه - از 67 تا 92)

کلیدواژه ها :

شخصیت حقوقی ،صلاحیت ،ماهیت حقوقی ،شورای اداری ،شورای عالی اداری

کلید واژه های ماشینی : شوراهای عالی اداری ، صلاحیت شوراهای عالی اداری ، صلاحیت ، قانون ، سازمان ، مجلس شورای اسلامی ، وزیر حق وضع مقررات دولتی ، وزارتخانه‌ها ، سازمان‌های اداری ، قوانین و مقررات

شوراهای عالی اداری که بر اساس قوانین مصوب مجلس شورای ملی(قبل از سال 1357)و مجلس شورای اسلامی و نیز مصوبات هیئت وزیران به وجود آمده‌اند،نقش ممتاز و برجسته‌ای‌ را در نظام تصمیم‌گیری در سازمان‌های اداری ایران ایفا می‌کنند. هدف از تمرین این مقاله،تحلیل ماهیت حقوقی ساختار و سازمان این شوراها و بررسی‌ صلاحیت آن‌ها می‌باشد. ثمره‌ی این تحقیق برای ما روشن ساخت که شوراهای عالی اداری فاقد شخصیت حقوقی‌ مستقل هستند اما به عنوان بخشی از تشکیلات بدنه‌ی اجرایی جزو ساختار شخصیت حقوقی‌ دستگاه‌های اجرایی می‌باشند. هم‌چنین ماهیت حقوقی سازمان این شوراها با هیچ یک از صورت‌بندی‌های سازمانی در حقوق‌ ایران(وزارتخانه،مؤسسه دولتی،شرکت دولتی،مؤسسه عمومی غیر دولتی)مطابقت نمی‌کند و در این مورد باید گفت این شوراها رکنی از ارکان و قسمتی از بدنه‌ی سازمانی و تشکیلاتی‌ سازمان‌های اداری و دستگاه‌های اجرایی هستند. این شوراها از صلاحیت‌های مختلفی چون مشورت،سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی،هماهنگی‌ فرابخشی،حل اختلاف و داوری،نظارت و وضع مقررات و آیین‌نامه‌های دولتی برخوردار هستند که صلاحیت اخیر آن‌ها همواره مورد ایراد شورای نگهبان قرار گرفته است و دلیل ایراد شورای‌ نگهبان نیز عضویت اعضای غیر وزیر در این شوراها و دخالت آن‌ها در وضع مقررات است و این در حالی است که طبق اصل 138 قانون اساسی،تنها کمیسیون‌های متشکل از چند وزیر حق وضع مقررات دولتی دارند.

خلاصه ماشینی:

"» اکنون به نمونه‌هایی از شوراهای عالی اداری که دارای صلاحیت نظارتی هستند اشاره‌ می‌شود؛ -طبق بند"ز"ماده‌ی یک قانون تشکیل شورای عالی انفورماتیک مصوب 8531/4/4، یکی از وظایف این شورا«نظارت بر امور شرکت‌ها و سازمان‌های کامپیوتری»است. به برخی از این شوراها اشاره می‌شود؛1 -طبق بند"ز"ماده‌ی یک لایحه‌ی قانونی تشکیل شورای عالی انفورماتیک کشور مصوب 9531/4/4 یکی از وظایف این شورا عبارت است از؛«هماهنگی و نظارت بر امور شرکت‌ها و سازمان‌های کامپیوتری به ویژه در زمینه چگونگی تأمین قطعات یدکی و تعمیر و نگهداری‌ تجهیزات کامپیوتری». بااین‌حال،برخی از شوراهای عالی اداری‌ به طور محدود دارای صلاحیت رسیدگی و حل اختلاف میان دستگاه‌های اداری هستند که‌ به مواردی از آن‌ها اشاره می‌شود؛ -طبق ماده‌ی 5 آیین‌نامه‌ی چگونگی رفع اختلاف بین دستگاه‌های اجرایی از طریق‌ سازوکارهای داخلی قوهء مجریه مصوب 6831؛«اختیارات هیئت وزیران مندرج در این آیین‌نامه و هم‌چنین اصلاح این آیین‌نامه به وزرای عضو کمیسیون لوایح هیئت دولت تفویض می‌گردد». به‌هرحال، علاوه بر مصوبات مجلس پیرامون شوراهای عالی اداری بسیاری از این شوراها به موجب‌ مقرراتی غیر از قوانین مصوب مجلس هم‌چون مقررات دولتی و یا مصوبات شورای عالی‌ انقلاب فرهنگی به وجود آمده‌اند و نظارت شورای نگهبان در مورد آن‌ها اعمال نشده است. 2-روند قانون‌گذاری در مورد شوراهای عالی اداری در نظام حقوقی ایران بسیار نامنظم بوده است به نحوی که برخی از این شوراها به موجب قوانین مدت‌دار و برخی‌ به موجب قوانین خاص و دائمی یا آزمایشی مصوب مجلس شورای اسلامی و برخی دیگر از این شوراها به موجب مقررات دولتی مصوب هیئت وزیران تشکیل شده‌اند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.