Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی تاریخی گزارش شیخ صدوق درباره نرجس خاتون

نویسنده:

ISC (10 صفحه - از 131 تا 140)

کلیدواژه ها :

جنگ ،مسیح ،اسیر ،حضرت مهدی ،روم ،پادشاه ،کنیز ،نرگس ،قصر ،قیصر ،حضرت مهدی(

Captive ،wars ،Messiah ،bondmaid ،Imam Mahdi (PBUH

کلید واژه های ماشینی : روم ، شیخ صدوق ، نرجس ، مادر ، خاتون ، کنیز ، امام ، تاریخ ، حکیمه خاتون ، نسب مادر حضرت مهدی

اقوال و نظرات مختلفی دربارۀ نام و نسب مادر حضرت مهدی( ذکر شده است. عالمانی چون کلینی، مسعودی، نعمانی، شیخ صدوق، شیخ مفید، شیخ طوسی، ابن‌خلکان، شهید اول و... دربارۀ نام و نسب مادر آن حضرت نظراتی برشمرده‌اند. کلینی او را کنیزی سیاه از استان‌های شمالی سوران به نام (نوبه)، نعمانی، مسعودی، شیخ مفید و ابن خلکان مادر آن حضرت را کنیزی تربیت یافته در خانۀ حکیمه خاتون، شهید اول نام مادر آن حضرت را صقیل و شیخ صدوق، طوسی، طبری و اکثر محققان پس از شیخ طوسی مادر آن حضرت را نرگس دختر پادشاه روم معرفی کرده‌اند. با وجود این‌که اکثر محققان کوشیده‌اند حدیث شیخ صدوق را اثبات کنند، به این حدیث نیز اشکالاتی کرده‌اند که این مقاله آنها را بررسی می‌کند

خلاصه ماشینی:

". مرحوم کلینی در مورد نام و نسب مادر حضرت مهدی( هیچ نظری از خود ندارد و این امر را هم به طور مستقل، در کنار احادیثی در اثبات امامان دوازده‌گانه از زبان امام رضا( نقل می‌کند که با اخبار نقل شده در مورد آن بانو، کاملا تفاوت دارد و محدثان و مورخان، حتی شاگردان کلینی، خیلی به آن توجه نکرده‌اند. 5 بنابراین، قدیمی‌ترین خبر در مورد ملیت مادر امام زمان( به سال 386 قمری برمی‌گردد که آن را شیخ صدوق در کتاب کمال الدین نقل می‌کند. با توجه به مطالب نقل شده، نظر علما درباره هویت مادر امام زمان( را می‌توان این گونه دسته‌بندی کرد: الف) بنابر نظر نعمانی، مسعودی، شیخ مفید و ابن‌خلکان، مادر آن حضرت کنیزی تربیت شده در خانه حکیمه بود. 5 در این دهه، جنگ معروفی بین مسلمانان و رومیان اتفاق نیفتاد، ولی گزارش‌های تاریخی از درگیری‌های همیشگی مرزی بین آنان حکایت دارد که به بعضی از آنها اشاره می‌شود: طبری درباره حوادث سال 241 قمری می‌نویسد: و فیها اغارت الروم علی عین زربة، فأسرت من کان بها من الزط مع نسائهم و ذراریهم و جوامیسهم و بقرهم... 2 با توجه به جنگ‌های رخ داده در آن عصر و اختلاف اخبار در مورد اسارت مادر حضرت مهدی(، چند احتمال در این جا وجود دارد: نخست این‌که بنابر نظر فازیلیف و دیگر تاریخ‌نویسان، جنگ‌هایی در سال 248 قمری بین مسلمانان و رومیان درگرفت و تعدادی از شاه‌زاده‌ها اسیر شدند. پژوهش‌گر معاصر، سید محمد صدر، می‌گوید: احتمال دارد نرجس در جنگی که در سال 249 قمری میان مسلمانان و رومیان رخ داده، اسیر شده و تا سال 254 قمری در دست ارباب خود بوده و در آن سال او را به فرستادة امام هادی( فروخته باشد."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.