Skip to main content
فهرست مقالات

واکاوی مفهوم ناصب و محرومیت او از حقوق مدنی در احادیث و فقه امامیه

نویسنده:

ISC (30 صفحه - از 65 تا 94)

کلیدواژه ها :

نواصب ،ناصبی ،ارث ،ازدواج ،ناصب ،فقه امامیه و احادیث اهل بیت (ع)

کلید واژه های ماشینی : احادیث ، اهل‌بیت علیهم‌السلام ، دشمن اهل‌بیت علیهم‌السلام ، فقه ، امام ، الناصب ، شیعه ، احکام ، احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام ، قم

عنوان ناصب، در احادیث اهل بیت علیهم السلام و سخنان فقیهان امامی به فراوانی آمده است و احکام زیادی از جمله: محرومیت از حقوق مدنی (چون ازدواج با همسر مومن، ارث نبردن و ... )؛ اجتماعی ومعنوی (چون بایکوت نمودن ولزوم تبری ازاو وعدم جوازاقتدا به او)، بر آن بار شده است. از طرفی در مفهوم این عنوان بین فقیهان امامی اختلاف است، ادله فقهی دلالت دارند که مراد از این عنوان کسی است که دشمن اهل بیت علیهم السلام باشد و این دشمنی را جزء دین خود به شمار آورد؛ مشهور فقها قائلند به اینکه ناصبی کسی است که دشمن اهل بیت علیهم السلام باشد و این دشمنی را به گونه ای آشکار کند. اما در مقابل برخی خواسته اند این عنوان را بر مطلق مخالفان عقیده شیعه؛ هرکسی که دیگران را بر اهل بیت علیهم السلام مقدم شمرده یا می شمارد، تطبیق دهند. این نوشتار با بررسی ادله فقهی؛ (احادیث، سخنان فقیهان، اهل لغت و مقتضای قواعد اصولی) نشان می دهد که دیدگاه اول درست و دیدگاه اخیر سست، نادرست و دور از آموزه های فقهی اهل بیت علیهم السلام است. کلیدواژگان:

خلاصه ماشینی:

"احادیثی که دارای متعلق یا قیدی است که این احادیث خود به دو دسته تقسیم می‌شود: دستۀ اول:احادیثی که ناصب را دشمن اهل بیت علیهم السلام معرفی کرده‌اند،از این نمونه است: قال النبی صلی الله علیه و اله:«صنفان من أمتی لا نصیب لهما فی الإسلام الناصب لأهل بیتی حربا» (صدوق،1404:408/3). وی در مسئلۀ 11 از کتاب الرسائل التسع نسبت به حلال بودن ذبیحۀ کسانی که شهادتین را می‌گویند هرچند به لحاظ مذهب اختلاف داشته باشند و همین‌طور ناصبی با توجه به قول حضرت صادق علیه السلام که فرموده‌اند:«لناصبی من قدم علینا أهل البیت فقد نصب لنا العداوة»می‌نویسد:آیا به عموم این حدیث عمل می‌شود؟یا باید آن را مقید نمود به کسی که اهل بیت علیهم السلام را استنقاص می‌کند؟{P1P}پاسخ می‌دهد: ذبائح المسلمین کلهم حلال و إن اختلفوا فی الآراء عدا الخوارج و الغلاة و المجسمة بالحقیقة،فإنهم خارجون عن الإسلام و إن انتحلوه. صاحب جواهر پس از بحث و بررسی دربارۀ مفهوم ناصب اظهار نظر می‌کند به اینکه اکتفا به تفسیر قاموس(ناصبی کسی است که متدین به بغض علی علیه السلام باشد) پسندیده است،امادر ادامه می‌نویسد: ناصب را به دشمن اهل بیت علیهم السلام تعمیم دادن اگرچه متدین به آن نباشد،قوی است هرچند خالی از تأمل نمی‌باشد(نجفی،1365:66/6). 4-ادلۀ دیدگاه چهارم دلیل برخی از محدثان همچون صاحب حدائق در این دیدگاه،تمسک به سه روایت است: اول روایت عبد الله بن سنان از امام صادق علیه السلام که چنین فرموده‌اند: لیس الناصب من نصب لنا أهل البیت لأنک لا تجد رجلا یقول:أنا أبغض محمدا و آل محمد و لکن الناصب من نصب لکم و هو یعلم أنکم تتولونا و أنکم من شیعتنا (صدوق،1386:601/2)."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت)