Skip to main content
فهرست مقالات

گفتمان رسمی علمای مسلمان در اتحاد شوروی

نویسنده:

کلیدواژه ها :

اسلام ،سوسیالیسم ،آسیای مرکزی ،کمونیسم ،اتحاد شوروی ،اداره دینی مسلمانان

Communism ،Socialism ،Central Asia ،Soviet Union ،Muslim Religious Department ،Islam

کلید واژه های ماشینی : علمای مسلمان در اتحاد شوروی ، اتحاد شوروی ، رهبران اتحاد شوروی ، اسلام ، سیاسی ، سوسیالیسم ، گفتمان رسمی علمای مسلمان ، مسلمانان آسیای مرکزی ، اداره دینی مسلمانان ، سیاست‌های رهبران اتحاد شوروی

رهبران اتحاد شوروی در چند دهه حاکمیت بر آسیای مرکزی، سیاست‌های الحادی و ضدمذهبی را در مقابل اقوام مسلمان آسیای مرکزی در‌پیش‌گرفتند که موجودیت مسلمانان را تهدید می‌کرد. به‌دنبال آغاز جنگ جهانی دوم، اتحاد شوروی ناچار از تجدید نظر در سیاست‌های دشمنی علیه مسلمانان شد و تشکیلاتی به‌نام اداره دینی مسلمانان یا اداره مفتیات را به‌وجود ‌آورد که حیات مذهبی مسلمانان آن کشور را سامان می‌داد. حال پرسش اصلی این نوشتار آن است که علمای اداره دینی در ‌مواجهه‌ با تهدیدهایی که از سوی اتحاد شوروی متوجه بقای جامعه مسلمانان بود، چه راهکاری را در پیش گرفتند؟ در این نوشتار نشان داده‌ می‌شود که این دسته از علما برای حفظ موجودیت جامعه مسلمانان، اسلام و سوسیالیسم را دو مکتب سازگار معرفی کردند که در عین حفظ تفاوت، امکان همزیستی‌شان وجود دارد.

خلاصه ماشینی:

"حال پرسش اصلی این نوشتار آن است که علمای اداره دینی در ‌مواجهه‌ با تهدیدهایی که از سوی اتحاد شوروی متوجه بقای جامعه مسلمانان بود، چه راهکاری را در پیش گرفتند؟ در این نوشتار نشان داده‌ می‌شود که این دسته از علما برای حفظ موجودیت جامعه مسلمانان، اسلام و سوسیالیسم را دو مکتب سازگار معرفی کردند که در عین حفظ تفاوت، امکان همزیستی‌شان وجود دارد. هرچند نمی‌توان این نکته را از نظر دور داشت که درپاره‌ای از پژوهش‌ها و تحقیقات شوروی‌شناسی، گاه شاهد گرایش‌های ایدئولوژیک و رویکردهای ضدکمونیستی متاثر از فضای تقابلی حاکم بر جهان در عصرجنگ سرد و کلیشه‌‌‌‌‌ها و پیش فرض‌های رایج در محافل آکادمیک غربی هستیم(سنایی، 1388، صص91-89)،‌‌‌‌‌ اما اغلب محققان بر این معنا اتفاق‌نظر دارند که سیاست‌های رهبران اتحاد شوروی در قبال اقوام مسلمان آسیای مرکزی سرکوب‌گرانه بوده است و رژیم حاکم در طی چند دهه کوشید تا با اجرای سیاست‌های گوناگون، باورهای دینی مردم را ریشه‌کن کند. با این‌حال روشن است که علمای اداره دینی و مسلمانان آسیای مرکزی همواره با تهدیدها و دشواری‌هایی روبه‌رو بودند که ناشی از شرایط سیاسی متغیر و تفسیر ایدئولوژی رسمی اتحاد شوروی بود. حال پرسش اصلی این نوشتار هم این است که علمای اداره دینی در رویارویی با تهدیدهایی که از سوی اتحاد شوروی متوجه بقای جامعه مسلمانان بود، چه راهکاری را در پیش گرفتند؟ نوشتار نشان می‌دهد که این دسته از علما برای حفظ موجودیت جامعه مسلمانان، اسلام و سوسیالیسم را دو مکتب سازگار معرفی کردند که در عین حفظ تفاوت، امکان همزیستی‌شان وجود دارد."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.