Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی تفسیر فریقین از تعبیر قرآنی «اولی الامر»

نویسنده:

ISC (21 صفحه - از 193 تا 213)

کلیدواژه ها :

اولی الامر ،اهل حل وعقد ،مشروعیت اطاعت ،تفسیر فریقین

کلید واژه های ماشینی : اهل حل و عقد، اطاعت، اولی‌الامر، اهل سنت، قرآن، خدا، تفسیر، رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم، پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم، شیعه

از جمله ادله مشروعیت اطاعت در حوزه مرجعیت دینی و سیاسی، دلالت آیه 59 سوره نساء بر اطاعت از اولی الامر می‌باشد. فریقین )شیعه و سنی( درباره تعبیر اولی الامر و اطاعت از وی دیدگاه یکسانی ندارند. دانشمندان شیعی با استناد به اطلاق در آیه و شواهدی از آیات دیگر و نیز روایات متواتر معنوی )یا لا اقل متظافر( مصداق اولی الامر را تنها پیشوایان معصوم می‌دانند و در این نظر متفق‌القولند. برخی از مفسران اهل سنت نیز دلالت آیه را بر عصمت اولی الامر پذیرفته‌اند. آنان ضمن تطبیق اولی الامر بر اهل حل و عقد، بر مشروعیت اطاعت مطلق از آنان تاکید می‌کنند. اکثر اهل سنت، اولی الامر را به والیان و دانشمندان امت معنا کرده، اطاعت از آنان را منوط و مقید به احراز فرامین و احکام آنان با حکم خدا دانسته‌اند. ادله اهل سنت برای هر دو معنا با کاستی‌های جدی روبه روست.

خلاصه ماشینی:

"ثانیا: اگر مراد از این اشکال این نکته باشد که ما امام معصوم را که اطاعتش واجب است، نمی‌شناسیم )چون خدا و پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم به طور صریح آنان را به ما معرفی نکرده‌اند(؛ این اشکال ادعایی بدون دلیل است؛ زیرا آنان در آیات متعدد قرآن مانند آیه ولایت و آیه تطهیر معرفی شده‌اند و در احادیث نیز مانند حدیث ثقلین، حدیث غدیر، حدیث سفینه و نیز احادیثی که درباره اولی الامر از طریق شیعه و سنی نقل شده )که تعدادی از آن‌ها را پیش از این ملاحظه کردید( جملگی اولی الامر را معرفی کرده، راه عذر را بسته‌اند. ثالثا - اطاعت اولی الامر در نزد اهل سنت مشروط به اطاعت خدا و عدم معصیت اوست؛ از این رو در ذیل این آیه، روایاتی متعدد که برخی نیز با سند صحیح است از رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم و نیز صحابه و تابعین نقل می‌کنند که مضمون همه آن‌ها این است: »اطاعت مخلوق در جایی که معصیت خالق است، روا نیست« )سیوطی، 1402 ق، ج 2، ص 574 - 578 و ابن کثیر، 1402 ق، ج 1، ص 518). در این میان احادیثی دیگر در منابع اهل سنت آمده که مفاد آن‌ها با احادیث شیعه همسان است؛ از جمله حاکم حسکانی حنفی - از دانشمندان قرن پنجم - با سند خود از امام علی علیه السلام از رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم چنین نقل کرده است: »شریکان من کسانی‌اند که خداوند ]اطاعت[ آنان را با اطاعت خویش و اطاعت من کنار هم آورد و درباره آنان چنین نازل کرد: یا أیها الذین آمنوا أطیعوا الله وأطیعوا الرسول وأولی الأمر منکم..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.