چکیده:
این مقاله، اقتصاد بهداشت و درمان را به مثابه «شاخه جدیدی از علم اقتصاد» مورد توجه قرار می دهد. به همین منظور، نخست اقتصاد بهداشت – درمان به عنوان زمینه ای کاربردی از علم اقتصاد تبیین می شود؛ عرصه ای که ساختار نظری خود را در چهار حوزه سنتی اقتصاد (یعنی تأمین مالی و بیمه، سازمان صنعتی، نیروی کار، و تأمین مالی عمومی) ترسیم می کند. در بخش دوم مقاله، دیدگاه های اقتصاد بهداشت- درمان، در سه سطح و در دو شاخه (خرد و کلان) تشریح می شود.در ادامه مطالب چهارچوب اقتصاد بهداشت و درمان به صورت شماتیک، تبیین گردیده است. در بخش چهارم، با توجه به تاریخچه اقتصاد بهداشت – درمان، دیدگاه های اقتصاد بهداشت- درمان پیش از دهه 1970 میلادی، در دهه 1970، در دهه 1980، در دهه1990، و از سال 2000 تا کنون به تفصیل بیان می شود.نویسندگان بر این باورند که دولتمردان و سیاستگذاران به بهداشت – درمان اغلب به عنوان مبحثی اجتماعی توجه می کنند، ولی اکثر صاحب نظران اقتصاد معتقدند با توجه به تأثیر قطعی و مهم بهداشت- درمان بر سلامت افراد جامعه و بهره وری نیروی کار و نظر به تأثیر متقابل بین رشد و توسعه اقتصادی و بهداشت – درمان، تخصیص بهینه منابع به این گونه خدمات از ماهیت و ضرورت خاصی برخوردار است.از این منظر، بررسی اقتصادی بهداشت- درمان حداقل در زمینه تخصیص منابع، ضروری ارزیابی شده است.مقاله این نکته را هم می افزاید که در دهه های اخیر با توجه به رشد شدید هزینه های خدمات درمانی – ناشی از توسعه و تکامل تکنولوژی پزشکی – و مشکلاتی که تأمین مالی این هزینه ها برای اغلب دولت ها فراهم کرده، سیاستگذاران و دولتمردان پذیرفته اند که بهداشت- درمان مسأله ای صرفا اجتماعی نیست و باید از جنبه های اقتصادی نیز مورد بررسی قرار گیرد.
خلاصه ماشینی:
1 نقش اساسی اقتصاد در خدمات بهداشتی-درمانی به نحوۀ تخصیص و توزیع بهینه منابع در بخش بهداشت-درمان برمیگردد،درصورتیکه برخی افراد نقش آن را تعیین این مطلب میدانند که برنامهریزیها و اجرای عملیات،چگونه با روشهای اقتصادی صورت گیرند تا ستاندههای بیشتری از منابع بهکاررفته حاصل آید.
سطح دوم شامل مباحث اقتصادی مربوط به درون بخش بهداشت است و درباره جنبههای مختلف توزیع در داخل این بخش در زمینه بهداشت عمومی و خدمات درمانی و سهم هریک از برنامههای خاص نظیر بهداشت محیط،بهداشت مادر و کودک،مراکز درمانی و بیمارستانی از منابع مالی کشور بحث میشود.
پنجره B به عوامل مؤثر در سلامتی(ژنتیکی و محیطی)بهعنوان سرمایه انسانی،نه فقط به معنای منافع کاهشیافته(در اثر بیماری)طی طول عمر موردانتظار،بلکه بهعنوان شیوه منحصربه فرد نگریستن به سلامتی مربوط میشود؛یعنی ذخیره سرمایهای که میتوان در آن سرمایهگذاری کرد و تحتتأثیر تقاضا برای دیگر سرمایهگذاریهای انسانی قرار دارد و به تعامل میان تابع تولید سلامتی و تابع تقاضای سلامتی مربوط است،همیشه یک ناحیه موردپژوهش منحصربهفرد درون اقتصاد بهداشت-درمان است.
پنجره E به شیوه عمل بازارهای خدمات بهداشتی-درمانی مربوط میشود و بخش اصلی از اقتصاد بهداشت-درمان کاربردی،بویژه در کشورهایی است که وابستگی اساسی به نهادهای بازار برای تدارک بیمه مراقبتهای بهداشتی-درمانی و ارائه این مراقبتها دارند.
از آنچه تاکنون گفته شد چنین برمیآید که در سالهای 1970 تلاش اقتصاد بهداشت-درمان بیشتر متوجه اصلاح مدیریت خدمات بهداشتی دولتی ازنظر کارایی و عدالت بوده و بهبود اطلاعات اقتصادی بخش بهداشت در اولویت بعدی قرار داشته است.
و میتوان گفت که بهداشت-درمان و نحوه ارائه خدمات مبحثی اقتصادی-اجتماعی است و باید از این دیدگاه مورد بررسی و کنکاش قرار گرفته شود.
(