Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی تحلیلی - تطبیقی سیاوش اوزیریس و آتیس

نویسنده:

ISC (28 صفحه - از 57 تا 84)

کلیدواژه ها :

سیاوش ،خدای باروری ،خدای گیاهی ،اوزیریس ،آتیس

کلید واژه های ماشینی : سیاوش ، آتیس ، اوزیریس ، سیاوش اوزیریس و آتیس ، اساطیر ، اوزیریس و آتیس ، جشن ، آیین ، روم ، درخت

در داستان شفقت برانگیز و در عین حال نغز سیاوش در شاهنامه، با اینکه تنها روساخت داستان ارائه شده، اما بقایایی از اصل اسطورة بارورانة او همچنان در شاهنامه نمایان است. سیاوش در واقع خدای نباتی و باروری ایران بوده که در پی جابه‌جایی و شکست اسطوره، در هیأت یک شاهزاده به حماسة ملی راه یافته است. در این جستار، ضمن بررسی تحلیلی- تطبیقی سیاوش، اوزیریس و آتیس، این نتیجه به‌دست آمد که خدایان یادشده خویشکاری‌های مشترکی داشته و در بسیاری از جهات همگون‌اند؛ به این ترتیب که هر سه خدا با طبیعت و سرسبزی آن رابطه‌ای مستقیم دارند، هر سة آنها الهه‌ای را در کنار خود دارند که زمینه‌ساز مرگ و رستاخیزشان (زمستان و بهار) می‌شود و هر سال برای باروری و سرسبزی بیشتر طبیعت، آیین مرگ و رستاخیز هر سه خدا در موسم سال نو برگزار می‌شد.

خلاصه ماشینی:

"در این جستار، ضمن بررسی تحلیلی- تطبیقی سیاوش، اوزیریس و آتیس، این نتیجه به‌دست آمد که خدایان یادشده خویشکاری‌های مشترکی داشته و در بسیاری از جهات همگون‌اند؛ به این ترتیب که هر سه خدا با طبیعت و سرسبزی آن رابطه‌ای مستقیم دارند، هر سة آنها الهه‌ای را در کنار خود دارند که زمینه‌ساز مرگ و رستاخیزشان (زمستان و بهار) می‌شود و هر سال برای باروری و سرسبزی بیشتر طبیعت، آیین مرگ و رستاخیز هر سه خدا در موسم سال نو برگزار می‌شد. از جملة این آثار می‌توان به سیاوشان اثر علی حصوری، سوگ سیاوش اثر شاهرخ مسکوب، آفرین سیاوش اثر خجسته کیا، آیین آینه اثر حسینعلی قبادی، پژوهشی در اساطیر ایران، از اسطوره تا تاریخ و جستاری در فرهنگ ایران اثر مهرداد بهار، سخن‌های دیرینه اثر جلال خالقی مطلق، بن‌مایه اساطیری روییدن گیاه از انسان و بازتاب آن در شاهنامه و ادب پارسی اثر سجاد آیدنلو، توتم‌پرستی و توتم گیاهی اثر مهدخت پورخالقی چترودی و مادر سیاوش، جستار در ریشه‌یابی یک اسطوره اثر جلیل دوستخواه اشاره کرد. (نرشخی 32:1362) چنانکه از روایت نرشخی بر می‌آید، نوروز در واقع جشن سوگ و شادی سیاوش بوده است(4)؛ به این ترتیب که، ابتدا پیش از نوروز، در سوگ سیاوش مویه سر می دادند و سپس با فرا رسیدن نوروز، با این پندار که سیاوش زنده شده و محصولات خوبی را به آنها ارزانی خواهد کرد، به جشن و پایکوبی می‌پرداختند؛ سنتی که برای دیگر خدایان باروری، نیز برگزار می‌شد: جشن بهاری آدونیس، در آسیای نزدیک و یونان، ابتدا آیین عزا بوده که ضمن آن، مرگ آدونیس، خدای گیاهان را یادآوری می‌کردند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت)