Skip to main content
فهرست مقالات

ساختار سیاسی- طبقاتی و جمعیتی در ایران بخش دوم

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : سیاسی، طبقهء متوسط، انقلاب، انقلاب مشروطه، ایران، رضا شاه، طبقات ممتاز غیر دولتی، قدرت، اجتماعی، بازار

خلاصه ماشینی:

"طرح تجدید سازمان‌ توزیع کالا با موفقیت بیشتری توأم بود،بطوری که در سال 1362 حدود *گروه دولتی در طبقهء متوسط معمولا حدود 10 درصد جمعیت‌ جوامع جهان سوم را تشکیل می‌دهد اما در ایران به تندی رشد کرده‌ و با وجود گسترش سریع شهرنشینی که به رشد و قدرت یافتن گروه‌ بخش خصوصی(یعنی سرمایه‌داران متوسط سنتی و جدید) می‌انجامد،توانسته است از لحاظ کمی و کیفی با آن برابری کند. اندیشهء تجدد طلبی-یا ترقی خواهی کلاسیک ایرانی-ریشه در تحولات انقلاب مشروطه داشت‌ ولی شکل اصلی خود را در حکومت رضا شاه پیدا کرد،در دورهء 32-1320 تضعیف شد،پس از کودتای 28 مرداد بار دیگر در صحنهء اجتماعی ظاهر گردید و تسلط خود را تا انقلاب اسلامی حفظ نمود. در اثر بروز چنین شرایطی بود که اندیشهء مشروطه خواهی و استقلال طلبی دستخوش دگرگونی اساسی شد و تحصیل کردگان ایرانی‌ حاضر شدند در عوض شکل دادن به روش‌ها،سنت‌ها و نهادهای سیاسی(به‌ عنوان پیش درآمد اهرم اجرائی قانون)تلاش خود را صرف ایجاد یک نهاد مرکزی(یعنی ارتش و دولت)کنند تا از طریق آن بتوانند با قوه قهریه،نظم و انضباط را برقرار سازند. اندیشهء ملی در انقلاب‌ مشروطه(هنگامی که انقلابیون در برابر حکومت خودکامهء قاجار خواستار برقراری عدالت‌خانه و سپس خانهء نمایندگان یعنی مجلس شدند)آشکارا متجلی شد،در دوران رضا شاه افت کرد،در دورهء نهضت ملی و رهبری دکتر محمد مصدق انسجام و جلوه یافت،بعد از کودتای 1332 در جبههء مقاومت‌ ملی متبلور شد،و از جبههء ملی دوم(1340)بار دیگر به رکود گرایید؛ ولی با انقلاب اسلامی-در چارچوب قانون خواهی-به صحنهء سیاسی‌ بازگشت."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.