Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل همدید طوفان های گرد و غبار ایلام 1987 - 2005

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (20 صفحه - از 15 تا 34)

کلیدواژه ها :

ایلام ،تحلیل خوشه ای ،گرد و غبار ،الگوهای گردشی ،اقلیم شناسی همدید

کلید واژه های ماشینی : گردوغبار ، فشار تراز دریا ، طوفان‌های گردوغبار ، غرب ، الگوهای گردشی فشار تراز دریا ، انتقال گردوغبار به غرب ایران ، باد ، جنوب غربی ، غرب ایران ، روزهای گردوغبار

طوفان های گردوغبار علاوه بر اینکه عامل مهمی در هدر رفت خاک، خسارات اقتصادی به بخش های صنعتی، کشاورزی و شریان های ارتباطی در اکثر مناطق ایران خصوصا غرب و جنوبغرب محسوب می گردد، می تواند باعث تهدید حیات انسان هم از نظر سلامتی و هم تولید مواد غذایی باشد. بنابراین، هدف از این پژوهش شناخت و بررسی الگوهای گردشی اتمسفری ایجاد کننده گردوغبار به ایلام در بازه زمانی ۱۹ ساله (از ۱/۱/۱۹۸۷ تا ۳۱/۱۲/۲۰۰۵) است. بدین منظور، ابتدا با شناسایی تعداد روزهای گردوغبار ایلام، پایگاه داده های محیطی تشکیل و داده های فشار تراز دریا، ارتفاع ژئوپتانسیل سطح ۵۰۰ هکتوپاسکال، جهت باد، سرعت قائم، دما، شیو فشار و گردوغبار جهت تشکیل پایگاه داده های گردشی تعیین گردید. سپس یک تحلیل خوشه ای پایگانی با روش ادغام وارد و فاصله اقلیدسی بر روی ماتریس داده ها به منظور تعیین الگوهای گردشی صورت گرفت که برای روزهای گردوغباری ایلام، پنج الگوی گردشی برای فشار تراز دریا و چهار الگوی گردشی برای ارتفاع ژئوپتانسیل تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال شناسایی گردید. نتایج نشان می دهد که غالبا سامانه های موجد بارش به دلیل فقدان رطوبت عامل ایجاد و انتقال طوفان های گردوغبار به منطقه مطالعاتی هستند. همچنین کم فشار سودان و کم فشار گنگ در سطح زمین و فرود بلند مدیترانه، فرود دریای سرخ و پرارتفاع جنب حاره آزور در سطوح میانی جو مهم ترین سامانه های همدید تاثیرگذار و انتقال گردوغبار به غرب ایران و منطقه مطالعاتی هستند. در روزهای فرین گردوغبار حاکمیت کم فشارهای پاکستان و خلیج فارس در جنوب و غرب کشور و وجود ناوه ای بر روی مدیترانه همراه با تشکیل سلول ثانویه ٔ واچرخندی در ایران باعث انتقال حداکثر گردوغبار به منطقه شده است. همچنین الگوهای بردار باد تراز دریا نشان دهنده جریانات غربی و شمالغربی با شدت زیاد بوده و سرعت قائم تراز دریا نیز حرکات عمودی صعودی در غرب ایران و شرق عراق با حداکثر کاهش ۴/۰ پاسکال بر ثانیه را نشان می دهد.

خلاصه ماشینی:

"دهدارزاده و صلاحی (1389: 21) الگوهای همدید مولد گرد‌و‌غبار استان فارس را در سال‌های 1993 تا 2002 تحلیل نموده و بیان کرده‌اند که در تراز سطح دریا وجود مراکز کم‌فشار بر روی عربستان و عراق به علت عدم همراهی رطوبت و وزش بادهای شدید و همچنین در تراز 500 هکتوپاسکال قرارگیری در جلوی فرود با آرایش غربی- شرقی به علت ناپایداری هوای خشک موجب انتقال ریزگردها به ایران شده و قرارگیری در جلوی فراز با هوای پایدار زمینه ماندگاری گردوغبار در جو منطقه را فراهم آورده است. نتایج نشان می‌دهد که مهمترین الگوهای گردشی انتقال گردوغبار به غرب ایران عبارتند از: 1- در سطح زمین وجود کم‌فشار گنگ در فصل گرم سال که هسته اصلی آن بر روی هند و پاکستان و هسته دیگر آن بر روی جنوب خلیج فارس واقع شده است، در فصل سرد استقرار پرفشار سیبری در شرق و پرفشار دریای سیاه در غرب که زبانه‌ی آنها در شمال ایران با هم ادغام شده و زبانه‌ای از پرفشار دریای سیاه با جهت شمالغربی – جنوبشرقی بر روی زاگرس تا جنوب ایران گسترش یافته است و کم‌فشار سودان نیز که در شرق افریقا مستقر شده و زبانه‌های آن تا مرزهای غربی ایران گسترش یافته است، مهمترین سامانه‌های ایجاد و انتقال گردوغبار به منطقه مطالعاتی هستند 2- در سطح 500 هکتوپاسکال فرود بلند مدیترانه که در دورهای سرد با فرود دریای سرخ ادغام شده و در دوره‌های گرم تضعیف می‌شود و همچنین پرارتفاع جنب حاره آزور که در دوره‌های سرد به عرضهای پایین و جنوب عربستان مستقر و در دوره‌های گرم به عرض‌های بالاتر و جنوب ایران منتقل می‌شود، مهمترین سامانه‌های همدید انتقال گردوغبار به غرب ایران هستند. , (2005), Decadal change of the spring dust storm in northwest China and the associated atmospheric circulation, Geophys."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.