Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی فشار جمعیت انسانی بر محیط زیست مطالعه موردی حوضه مسیله کاشان

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (16 صفحه - از 101 تا 116)

کلیدواژه ها :

جمعیت ،کاشان ،تخریب ،کیفیت اراضی ،بیابان زایی ،روش اصلاح شده فائو و یونپ

کلید واژه های ماشینی : جمعیت ، محیط زیست ، بیابانی ، بررسی فشار جمعیت انسانی ، جمعیت انسانی بر محیط زیست ، محیط زیست مطالعه موردی حوضه ، فشار جمعیت انسانی بر محیط ، فشار جمعیت ، آب ، بیابان‌زایی

یکی از عوامل اصلی تخریب سرزمین یا بیابان زایی، فشارهای انسانی و نوع رابطه ٔ طلبکارانه و یکسویه آدمی با زیست بوم است؛ رابطه ای که بدون لحاظ خواهش های بوم شناختی منطقه، صرفا بر بنیاد رفع نیازهای اجتماعی و مصلحت های اقتصادی کوتاه مدت جوامع انسانی قوام و دوام یافته است. چنین است که در پژوهش حاضر کوشیده ایم تا به عامل جمعیت انسانی و فشار آن بر محیط بپردازیم. فشار جمعیت بر محیط زیست، یکی از مولفه های کاهنده ٔ کارایی سرزمین و تشدیدکننده بیابان زایی است که کیفیت و کمیت آن در زیر حوضه ٔ مسیله کاشان مورد مداقه قرار گرفته است. این حوضه در شرق حوضه آبخیز دریاچه نمک واقع شده است. مراکز جمعیتی در جناح جنوبی، غربی و شمال غربی حوضه مستقر است و مابقی حوضه به دلیل حاکمیت شرایط اقلیمی خشک و بیابانی خالی از سکنه است. این توزیع جمعیتی طی سالیان اخیر تغییرات و نوساناتی را به دنبال داشته و باعث تراکم بیش از حد و توان محیطی بعضی نقاط، بخصوص شهر ها شده است. به منظور بررسی روند تغییرات، آمار جوامع انسانی حدفاصل دو مقطع ۱۳۳۵ و ۱۳۸۵ این حوضه، یعنی دیرینه ترین و جدید ترین آمار موجود به فاصله ۵۰ سال مورد فراکافت (آنالیز) قرار گرفتند. گسترش مساحت مناطق با «بیابان زایی شدید» و کاهش مناطق تحت اثر «بیابان زایی ناچیز» در شمار مهم ترین نتایج حاصل از این مطالعه است. افزون بر آن، بررسی نسبت جمعیت بالقوه به بالفعل، گویای این واقعیت است که ادامه روند تغییرات جمعیت انسانی، می تواند گستره ٔ مناطق با بیابان زایی بسیار شدید را افزایش دهد. از این رو، بازمهندسی دوباره مدیریت این حوضه در راستای توسعه پایدار - بخصوص مدیریت آب به عنوان حیاتی ترین پیراسنجه، چه به لحاظ کمی و چه به لحاظ کیفی - بایستی در صدر برنامه ها قرار گیرد.

خلاصه ماشینی:

"CN / E) موج دوم دهه‌های 1970ـ1960 عوارض جانبی تولید و مصرف آلودگی آب و هوا، دفع زباله‌ها، آلودگی رادیواکتیو/ شیمیایی اعلامیه‌ی کنفرانس سازمان ملل درباره‌ی محیط زیست انسان، برنامه‌ی عمل جمعیت جهان کنفرانس جمعیت جهان سازمان ملل موج سوم دهه‌های 1990ـ1980 تغییرات زیست‌محیطی در سطح جهان تغییر شرایط اقلیمی، باران اسیدی، سوراخ‌شدن لایه‌ی اوزون گزارش آکادمی ملی علوم ایالات متحده، 21 امین جلسه‌ی کنفرانس سازمان ملل درباره‌ی محیط زیست و توسعه، توصیه‌های کنفرانس بین‌المللی جمعیت موج چهارم از دهه‌ی 1990 تاکنون تغییرات زیست‌محیطی در سطح جهان تنوع زیستی، مهندسی ژنتیک، جنگل‌زدایی، مدیریت آب، مهاجرت، پیدایی و ظهور مجدد بیماری‌ها، جهانی‌شدن برنامه‌ی عمل کنفرانس بین‌المللی جمعیت و توسعه، تحلیل 2/21ـS اقدامات کلیدی برای اجرای بیشتر برنامه‌ی عمل پذیرفته‌شده توسط مجمع عمومی در بیست‌ویکمین نشست ویژه‌ی آن (حسینی، 1388)اسکات روزیل و همکاران در سال ۱۹۹۷، فقر، جمعیت و تخریب محیط زیست در چین را بررسی نمودند و به این نتیجه رسیدند که تلاش‌های چین بخصوص در کنترل جمعیت در کاهش اثرات زیست محیطی توسعه چین در ۴۰ سال گذشته موثر بوده است. ظرفیت پذیرش جمعیت ارایه شده برای هر کلاس کیفیت اراضی در این جدول بهترین برآورد در زمان حاضر است که بر اساس درآمد سرانة افراد - شاخص اصلی، تولید ناخالص داخلی سرانه بود (Per Capita Gross Domestic Product) که از نسبت تولید ناخالص داخلی(GDP) به جمعیت(Population) به‌دست می‌آید؛ ولی در عمل به دلیل فقدان اطلاعات در این زمینه، از شاخص درآمد سرانه، که همبستگی بالایی با تولید سرانه دارد، استفاده می‌شود. 9 /شکل 1- نقشه واحد‌های اراضی حوضه کاشان نتایج در جدول 6 نتایج حاصل از محاسبات مربوط به تعداد جمعیت در هر واحد کاری، مساحت واحد کاری بر حسب هکتار، کلاس کیفیت اراضی (USDA)، ظرفیت ایده‌آل جمعیت(نفر در هکتار) ، ظرفیت ایده‌آل جمعیت هر واحد بر اساس مساحت(نفر در واحد کاری)، نسبت ظرفیت بالقوه به بالفعل جمعیت در سالهای 1335 و 1385 و در نهایت شدت فشار جمعیت روی محیط در سال های مذکور آورده شده است."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.