Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی روابط سیاسی والی نشینان اردلان با حکومت صفویه

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (18 صفحه - از 109 تا 126)

کلیدواژه ها :

صفویه ،عثمانی ،روابط سیاسی ،والی نشین اردلان

کلید واژه های ماشینی : اردلان ، صفوی ، صفویه ، شاه ، صفویان ، حکومت ، عثمانی ، حکومت صفوی ، خان احمد خان ، خاندان اردلان

والی نشین اردلان از جمله حکومت های محلی عصر صفوی بود که سابقه تشکیل آن به پس از صفویه باز می گشت. حکام این والی نشین، که بر قسمت هایی از مناطق کرد نشین غرب کشور حکم می راندند، به دلیل جایگاه خاص جغرافیایی خود؛ یعنی، قرار گرفتن در مرز ایران با امپراتوری عثمانی، رقیب متخاصم صفویان، نقش قابل توجهی در مناسبات این دو حکومت داشتند؛ چرا که منطقه حکومتی این والی نشین در میدان نبرد و مبارزه و در مسیر جغرافیایی لشکرکشی های این دو امپراتوری قرار داشت. به همین دلیل حاکمان این والی نشین به تناسب ضعف یا قوت دربارهای صفوی و عثمانی گاه با دولت صفویه و گاه با دولت عثمانی سیاست همگرایی و همداستانی را در پیش می گرفتند. این پژوهش در صدد است تا با بررسی تعاملات والی نشینان اردلان با پادشاهان صفوی به دو پرسش اساسی زیر پاسخ دهد: 1. ضعف یا قدرت حاکمان این والی نشین چه تاثیری در روابط آنان با مرکز داشت ؟ 2. واگرایی یا همگرایی والیان اردلان نسبت به سیاست های دربارهای صفوی و عثمانی تا چه اندازه تابع میزان قدرت و انسجام یا ضعف و نابسامانی حاکم بر این دربارها بود ؟

خلاصه ماشینی:

"به نظر می‌رسد هلو خان با آگاهی از ضعف حکومت صفویه و مشکلات بسیار آغاز سلطنت شاه عباس - از آن جمله دل مشغولی او به منازعات درونی و زیاده خواهی سران قزلباش و از آن مهم تر درگیری های او با اوزبکان در شرق – و نیزآگاهی کامل از اوضاع درونی و ضعف حاکم بر دربار عثمانی در دورۀ مراد سوم (982 – 1003 ﻫ ق /1577- 1598 م) و از بین رفتن اقتدار دوران سلیم و سلیمان قانونی به این اندیشه افتاده بود که در قلمروخویش بدون گردن نهادن به فرمان شاه ایران یا سلطان عثمانی حکمرانی کند و به ادارة امور و افزایش قدرت خود مشغول گردد. به طور خلاصه می‌توان گفت رابطۀ مستقیمی میان میزان قدرت و انسجام حاکمیت مرکزی و تعامل همراه با تساهل و مصلحت بینی شاهان صفوی با همگرایی و تبعیت پذیری و همنوایی امرای محلی اردلان وجود داشت؛ چنانکه هر گاه حکومت مرکزی تصمیم های خود را با توجه به واقعیت های موجود و باواقع بینی سیاسی و ملاحظۀ شرایط و مصالح پی ریزی واجرا می نمود، حکمرانان محلی اردلان نیز نهایت همراهی و همگرایی را از خود بروز می دادند وحتی در نقش مرزبانان و نیروهای دفاعی صفویان در مقابل تهاجمات عثمانی ها مقاومت می کردند که به نمونۀ آن در دورۀ سلطنت شاه عباس و امارت خان احمد خان اشاره شد. نسب نامۀ خاندان اردلان همراه با سال های حکومت آنها بر گرفته از کتاب تاریخ مردوخ اثر مردوخ کردستانی The Kingdom of Sayed Ahmad Khan Marashi Safavi and the Crisis of Safaviete Legitimacy Dr. Ali Akbar Jafari 1 Abstract The end of Safaviete political era is contemporaneous with the crisis of overthrowing of Esfahan through the attack of Ghandharian Ghalzaeies."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.