Skip to main content
فهرست مقالات

نگاهی به دستبرد علمی و راهکارهای پیشگیری و پیگیری آن

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (24 صفحه - از 27 تا 50)

کلیدواژه ها :

سرقت علمی ،سرقت ادب ،دستبرد علمی ،سرقت ادبی

کلید واژه های ماشینی : اطلاعات ، دستبرد علمی ، دانش ، کشف دستبرد علمی ، اینترنت ، مجازاتها ، دانشجویان ، خودکارسازی روشهای کشف دستبرد علمی ، راهکارهای پیش‌گیری و پیگیری ، Plagiarism

با ظهور فناوریهای اطلاعاتی بویژه اینترنت، پدیدة دستبرد علمی- آگاهانه یا ناآگاهانه- رو به افزایش است. اهمیت این پدیده و تأثیرات نامطلوب آن در پیشبرد دانش، باعث شده جوامع علمی بویژه در کشورهای پیشرفته توجه روزافزونی به آن داشته باشند؛ به طوری که روز به روز شاهد تدابیر و راهکارهایی برای پیشگیری یا مقابله با آن هستیم. از جمله این راهکارها تلاش برای خودکارسازی روشهای کشف دستبرد علمی و همچنین وضع مجازاتهایی برای متخلفان است. از آنجا که بسیاری از دستبردهای ادبی ناآگاهانه و به دلیل آشنا نبودن با مصداقها و تعریفهای آن روی می‌دهد، مقاله حاضر بر آن است تا به معرفی دستبرد علمی و انواع آن بپردازد. علاوه بر این، تجربه‌های کشورهای جهان در اعمال اقدامهای پیشگیرانه، راهکارهای کشف و مجازاتها بررسی خواهد شد. امید می‌رود این مقاله گامی هر چند اندک در جهت آشنایی بیشتر جامعة علمی با این پدیده و جلب توجه صاحب‌نظران کشور برای ایجاد راهکارهایی برای جلوگیری از آن بردارد.

خلاصه ماشینی:

"فعل plagiarize ، در نسخه پیوسته واژه نامه «مریام وبستر»[9] به این شکل تعریف شده است: 1- دزدیدن اندیشه‌ها یا واژگان دیگران و قلمداد کردن آن به عنوان اثر خود؛ استفاده از اثر دیگری بدون استناد به آن 2- ... با آنکه دستبرد علمی بیش از همه در عرصه علم و دانش در کانون توجه قرار دارد، این پدیده در دیگر عرصه‌ها از جمله سیاست یا ادبیات نیز مشهود است. فراوانی رویداد واژه Plaigiarism و آلتاویستا بر حسب سال همان‌گونه که می‌بینیم، آثار مرتبط با دستبرد علمی به طور روزافزون افزایش می‌یابد و نشانگر حساسیت بیش از پیش جوامع و محیطهای علمی و دانشگاهی نسبت به این پدیده نامطلوب و تلاش برای پیشگیری یا پیگیری آن است. «استندلر» (٢٠0٠) برای پیشگیری از دستبرد علمی پیشنهادهای زیر را ارائه داده است: 1- آشنا کردن دانشجویان با انواع دستبرد علمی و دامنة مجازاتهای آن از طریق سخنرانیها یا راهنماهای دانشگاهی 2- فراهم‌آوری دسترسی استادان به ابزارهای کشف دستبرد علمی 3- یادآوری دوره‌ای به استادان برای گزارش دستبرد علمی یا دیگر تخلفات دانشجویان 4- ارائة موضوعات جدید به دانشجویان برای مقاله‌ها و پروژه‌های هر نیم سال تحصیلی بسیاری از دانشگاه‌ها، با برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی و نیز انتشار راهنماییهایی ویژه نگارش علمی و آشنایی با دستبرد علمی، دانشجویان را در شناخت این پدیده یاری می‌دهند. از سوی دیگر، فراهم‌آوری دسترسی استادان و دانشگاهیان به ابزارهای کشف دستبرد علمی، ایجاد ابزارهای بومی ویژة جامعه علمی ایران، اعمال قوانین جدی علیه خاطیان و در نظر گرفتن ساز و کارهایی برای گزارش موارد تخلف و پیگیری آنها، می‌تواند تا حدودی از همه‌گیر شدن این معضل علمی جلوگیری کند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.