Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی مسئله تجدد امثال و برخی نتائج آن

نویسنده:

(22 صفحه - از 119 تا 140)

کلیدواژه ها :

جوهر ،نفس ،تجدد ،آفرینش ،امثال ،آن ،استکمال ،انعدام

کلید واژه های ماشینی : تجدد امثال ، خلقت ، اعدامی ، تجلی ، تجلیات ، خلق ، اسم ، آفرینش‌های ، ذاتی ، حق

مسئلة تجدد امثال یکی از مسائل مهم عرفان نظری است که درک دقیق آن جز از طریق شهود امکان‌پذیر نیست. این موضوع بیانگر خلقت عرفانی است. بر اساس تجدد امثال، مظاهر خارجی انعدام ذاتی دارند و بیش از لحظهای در متن وجود خارجی دوام نخواهند داشت و دایم جای خود را به مظهری کاملا مشابه می‌دهند. به تعبیر دیگر، در تجدد امثال، موجودات دایم در حال آفرینشند و هر موجودی در هر لحظه، جایگزین موجودی مشابه اما غیریکسان در لحظه قبل می‌شود. طبق این دیدگاه، آنچه را دوران بقای یک موجود می‌پنداریم در واقع، مجموعهای است بی‌شمار از آفرینش‌های متوالی و البته متکامل. از نتایج این نظریه، می‌توان به وجود تکامل در نشآت گوناگون عالم و نیز نفی هرگونه تجلی اعدامی(در مقابل تجلی ایجادی) اشاره کرد.

خلاصه ماشینی:

"اما اینجا سؤال دیگری پیش می‌آید که آیا همان شیء نخستین در هر آفرینشی به وجود می‌آید؟ یعنی پس از بی‌شمار آفرینش، نتیجة آن خلقت و حدوث همان شیء اولی است؟ و به عبارت دیگر، متعلق هر خلقتی در هر آن، آیا عین شیء قبلی است؟ یا عینیتی در کار نیست؛ شیء جدید با شیء قبلی هرچند شباهت‌های ظاهری فراوانی دارد، اما قطعا عین آن نیست، بلکه مثل آن است؟ اینجاست که ویژگی دیگری از تجدد امثال بروز می‌کند و آن اینکه دوران بقا، متشکل از امثال یک شیء است. در لحظة پیدایش، به دلیل جریان فیض وجودی حضرت حق و ایصال آن به مخلوق، تحقق این حیثیت تقییدی شأنی و موجودیت مجازی مخلوق امری قابل قبول است، ولی در لحظات بعد، که با صرف‌نظر از دیدگاه تجدد امثال بقای آن مخلوق به حساب می‌آید و عملا فرایند خلق و ایصال مدد وجودی قطع شده است، چگونه این حیثیت توجیه می‌شود؟ آیا در زمان بقا، حیثیت مزبور اساسا می‌تواند معنایی داشته باشد؟ چگونه حیثیتی که هویت آن نوعی نیست و اضافه اشراقی است، با قطع فیض وجودی باز برقرار است؟ اما فرایند تجدد امثال به خوبی از توجیه این حیثیت در همة لحظات و آنات، چه لحظة پیدایش و چه زمان بعد برمی‌آید؛ زیرا آنچه را فهم متعارف «بقای شیء» می‌نامد، در دیدگاه تجدد امثال، مجموعه آفرینش‌هایی است که هر کدام مصحح اطلاق این حیثیت در لحظة مربوط به خود است."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.