Skip to main content
متن و ترجمه بیش از 393,000 حدیث شیعه در پایگاه نورحدیث ...
فهرست مقالات

شرایط و کارآیی تنبیه در تربیت کودک و نوجوان

نویسنده:

ISC (18 صفحه - از 32 تا 49)

انسان‌ها در دوره‌های متفاوت زندگانی در معرض ارتکاب فساد و شر و بدی قرار دارند و همواره خطر رفتارهای ناستوده‌ی اخلاقی آنها را تهدید می‌کند. در این میان، هدف تربیت این است که خیر و سعادت را در جامعه‌ی بشری بر شر و شقاوت غالب سازد. دین مبین اسلام، به منظور تنظیم و سازمان بخشیدن رفتار انسان و روابط انسانی و حتی طرز سلوک انسان با خویشتن ـ برنامه و ضوابطی رسا و بسنده و پسندیده دارد که از جمله‌ی آنها اصل «تنبیه و مجازات متخلف» است. ایضاح مفهومی تنبیه، شرایط تنبیه و گونه‌های مختلف تنبیه، از مباحثی است که در این مقاله، بدان پرداخته شده است. با توجه به مطالب مطرح شده در این مقاله به نظر می‌رسد رعایت دقیق حدود و شرایط تنبیه مطابق دستورهای دین مبین اسلام می‌تواند یکی از نیرومندترین و ضروری‌ترین ابزارهای امر تربیت و ضمانت خیر و سعادت در جامعه‌ی انسانی باشد.

خلاصه ماشینی:

"اصولا مربیان باید بدانند که هیچ عامل تربیتی‌ای، مؤثرتر و سازنده‌تر از عامل مهر و محبت و رژیم گام به گام و مراقبت از رفتار کودک و تنظیم آن نیست، ولی اگر همه‌ی عوامل دیگر تربیتی، که با رفق و مدارا و نرمی با کودک هماهنگ است، مؤثر نبود، مربی ناگزیر است از تنبیه و مجازات بدنی، که در تربیت اخلاقی و دینی کودک و نوجوان از نظر اسلام یک وسیله‌ی احتیاطی و استثنایی است، استفاده نماید. وقتی «کظم غیظ» و «عفو» نسبت به بزرگسالان، یک ایده و مثل اعلای اخلاقی در تعالیم اسلام محسوب می‌شود، به این نتیجه می‌رسیم که اعمال این خصیصه‌ی اخلاقی در مورد خردسالان بسیار به جا و به مورد خواهد بود؛ بنابراین، اگر احیانا برای تربیت اخلاقی کودک و نوجوان نیازی به تنبیه بدنی پیدا نشد، نباید به منظور تشفی و انتقام به این کار اقدام کرد. ابن‌سینا درباره‌ی تدبیر مربیان در مورد تربیت فرزندان می‌نویسد: «اگر پدر به کمک گرفتن از دست (تنبیه بدنی) برای هشدار فرزند متخلف خود نیاز پیدا کند، نباید از آن تجاوز نماید و باید این تنبیه در مراحلی سبک و در عین حال دردآور صورت گیرد و چنان‌که حکما به آن اشاره کرده‌اند: باید پس از ایجاد ترس، تنبیه بدنی اجرا شود؛ زیرا ضربه‌ی اول اگر دردآور باشد، کودک و نوجوان نسبت به ضربه‌های بعدی سوء ظن پیدا می‌کند و ترس از تنبیه در او شدت می‌یابد، اگر نخستین ضربه، چنان خفیف باشد که دردی ایجاد نکند، کودک به ضربه‌های بعدی حسن ظن پیدا می‌کند و بیم و هراسی از آن ندارد» (ابن‌سینا، 1911) و درنتیجه، از تکرار تخلف نیز نمی‌هراسد."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.