Skip to main content
فهرست مقالات

حس حضور، مطلوب ترین برآیند ارتباطات انسان با محیط

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (20 صفحه - از 27 تا 46)

چکیده:

از روزگاران گذشته تا امروزه که موضوع پرداختن به معرفی شهر آرمانی (یا شهر خوب یا شهر قابل زیست و مانند اینها) و ویژگی های آن شدت پیدا کرده است، بسیاری از حکما و مصلحان و داعیه داران شناخت راه های سعادتمندی بشر، اقدام به معرفی بهترین هایی برای انسان در زمینه های مختلف کرده اند؛ یکی از مهم ترین این زمینه ها بهترین و مطلوب ترین فضای زندگی انسان، اعم از شهر یا معماری بوده است. بسیاری از حکما و عرفا و متخصصان از تعابیری چون شهر آرمانی، خانه مطلوب، یوتوپیا، شهر خدا، معماری انسانی و امثال اینها سخن گفته اند. با عنایت به دگرگونی های کالبدی و فن آوری و فکری و امکانات در دسترس و شیوه زیست، به نظر می رسد که به جای سخن گفتن از بهترین کالبد معماری، اصلح آن باشد که به بهترین و عالی ترین اصل یا صفت برای معماری، یا معماری ای که برای زندگی انسانی انسان مناسب و مطلوب باشد، سخن گفت. بدیهی است که در کنار معرفی این عالی ترین صفت، تبیین بدترین ویژگی نیز ضرورت خواهد داشت. به دنبال پاسخ این سوال که بهترین صفت برای معماری مطلوب چیست، این سوال نیز مطرح می شود که بهترین حالت برای انسان چه حالتی است؟ مطالعات و کاوش در فرهنگ اصیل ایرانی متکی بر جهان بینی توحیدی نشان می دهد که بهترین حالت برای انسان، آگاهی یا «حس حضور» (و شعبات آن شامل حس خودآگاهی، حس زمان، حس ایمان، حس امان، حس مکان و...) است؛ در مقابل بدترین حالت برای انسان، حالت غفلت و ناآگاهی و جهل است که در آن، هر چیز بر او مشتبه می شود. نگارنده مقاله حاضر با اتکا به روش های اکتشافی و تحلیلی و قیاسی، سعی کرده تا در مقایسه بهترین صفت برای بهترین هایی که حضرت احدیت برای سعادت و کمال انسان خلق کرده است، به بهترین صفت برای معماری مطلوب ایرانی (که اسلامی و حتما انسانی) است، دست یابد. ناگفته نماند که اصلی ترین معادل واژه برای «حس حضور» و «آگاهی»، بیداری و متذکر بودن است؛ به این ترتیب، اصلی ترین صفت برای بهترین فضای زندگی، تذکردهی، بیدارکنندگی و غفلت زدایی خواهد بود.

From early times until nowadays with the issue seriously intensified، many philosophers، reformists and those who investigate the means for prosperity of human beings have introduced “the best” for man in different areas. The best place for living، city or architecture، has been one of the main issues. “The city of God”، “Utopia”، “House of Desired”، “Good city”، “Human architecture” and so on have been the main terms selected for the best place for life، indicated by philosophers، experts، reformists، politicians and others. With attention to the changes in the fields of technology، urban fabric، school of thought، life style and available possibilities، it seems that talking about the best principles for the best place for life، is better than taking about physical attributes. Beside the best principles، the worst attributes should also be introduced. Now، the main question is: what is the best principle and attribute for the appropriate architectural and place for human life? Following this question، the next question should be answered which is: what are the best conditions for human beings? Islamic teachings and Iranian culture that are based on the philosophy of unity demonstrate that the best condition for Man is the sense of presence (and its branches including: the sense of place، the sense of time، the sense of belief، the sense of security and the sense of knowing). Neglect is the main opposite condition for presence. This article endeavors to introduce the best attributes of the built environment for human life according to Islamic Divine teachings. Briefly، the sense of presence together with vigilance and annihilating neglect are the main attributes for the best place for human life.

کلیدواژه ها:

مکان ، ذکر ، معماری ، حس مکان ، غفلت ، حس حضور

Neglect ، remembrance ، sense of presence ، Place ، Architecture ، Sense of Place


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.