Skip to main content
فهرست مقالات

نقدهای مکتب تفکیک بر وحدت وجود

نویسنده:

کلیدواژه ها :

قرآن ،حدیث ،عرفان اسلامی ،مکتب تفکیک ،اشتراک معنوی ،شهود ،وحدت وجود ،تشبیه و تنزیه

کلید واژه های ماشینی : نقدهای مکتب تفکیک بر وحدت ، عرفان ، تفکیکی ، نقد ، عارف ، صوفی ، قرآن ، معارف ، شهود ، شهود

مکتب تفکیک یکی از جریانات منتقد عرفان و تصوف در دوران معاصر است غالب انتقادات این مکتب بر تصوف ناضر به وحدت وجوداست این نوشتار نقدهای تفکیکیان بر وحدت وجود در دو محور دلایل شهودی و نقلی را بررسی کرده نتیجه گرفته است که نقد عالم تفکیکی بر وحدت وجود عارف ناشی از عدم توجه کامل به سخن عارف می باشد

خلاصه ماشینی:

"به عقیده آنان در همه این امتزاج‌ها عنصر اصلی در شکل‌گیری ترکیب، تأویل است و عالم تفکیکی باید با پرهیز از تأویل، از سخن‌گفتن به جای صاحب سخن و مندک‌کردن متن در عقلانیت خویش بپرهیزد (همان، ص79)؛ بنابراین نظریه تفکیک در بخش کاوش‌های سلبی خود از امتزاج معارف وحیانی و عقلانی و عرفانی انتقاد می‌کند و معتقد است این امتزاج باعث گم‌شدن معارف سره و ناسره و در نتیجه تبدیل هدایت به ضلالت و گمراهی می‌شود. آنچه در بیان درک شهودی وحدت به دست ما رسیده، به دلیل آنکه جامه سخن را پوشیده و به عرصه تفهیم و تفاهم قدم نهاده است، به ناچار گاهی به لسان اهل نظر با شکلی استدلالی و برهانی و با تکیه بر مؤیدات روایی و قرآنی بیان شده است؛ بنابراین اشکال بر کلیت پدیده‌ای به نام شهود و یا اشکال بر حجیت آن می‌تواند به تنهایی بر گفتار عارفان، نه‌تنها در مسئله وحدت وجود، بلکه در همه ادعاهایشان خدشه وارد کند؛ زیرا عارف ادعا دارد که آنچه می‌گوید بر مبنای شهود، کشف و وجدان خود اوست. عقل هم که درکش از دید عالم تفکیکی محدود است؛ مرجع درک دامنه این محدودیت کیست؟ چنان‌که می‌بینیم، عالم تفکیکی در دوری منطقی از تعیین مرجع و میزان مناسب برای تمییز شهود سره از ناسره، گرفتار است و گویا مرجع واقعی، خود او و نظر اوست؛ زیرا اوست که می‌گوید محکمات و متشبهات در آیه و حدیث کدام است و دامنه درک عقل تا کجاست؛ وگرنه علمای دیگر اسلام نیز به محکم و متشابه معتقدند؛ ولی لزوما با رأی او در این باب هم‌داستان نیستند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.